Yeni krediler pahalılaşıyor: Şirketler için faiz yüzde 5'i aştı

Eylülde en büyük değişim kurumsal sektörde görüldü. Şirketlere yeni onaylanan kredilerin ortalama faiz oranı yüzde 5,05'e ulaşarak tek ayda 0,37 puan arttı. Geçen yılın eylül ayına göre artış 0,69 puan.

Bankaların onayladığı krediler pahalanıyor; ancak toplam kredi portföylerindeki ortalama faiz oranları hâlâ bir yıl öncesine göre daha düşük. Eylül ayında yeni onaylanan kredilerin faiz oranı yüzde 4,94'e ulaşırken, şirket kredilerinde yüzde 5,05'e yükseldi. Aynı dönemde yeni alınan mevduatların ortalama faizi yüzde 2,70 oldu. Merkez Bankası'nın son verileri, yeni borçlanmanın maliyetinin bankaların yeni tasarruflara sunduğu faizlerden daha hızlı arttığını gösteriyor. Eylül ayında yeni onaylanan kredilerin ortalama faiz oranı, ağustosta yüzde 4,70 iken 0,24 puan artışla yükseldi. Yıllık bazda artış daha da belirgin: 0,47 puan. Toplam kredi portföyünde tablo farklı. Tüm kredilerin ortalama faiz oranı yüzde 4,68 seviyesinde; aylık bazda 0,01 puanlık minimal artış, geçen yılın eylül ayına göre ise 0,17 puanlık düşüş var. Bu fark önemli: Toplam kredilere ilişkin istatistikler daha önce onaylanan kredileri de kapsarken, yeni onaylanan kredilerin faizi yeni kredi sözleşmelerinin koşullarını yansıtıyor. Bu nedenle toplam portföydeki ortalama faizin düşmesi, şu anda kredi başvurusu yapanlar için borçlanmanın ucuzladığı anlamına gelmiyor. En belirgin artış şirketlerde Eylülde en büyük değişim kurumsal sektörde görüldü. Şirketlere yeni onaylanan kredilerin ortalama faiz oranı yüzde 5,05'e ulaşarak tek ayda 0,37 puan arttı. Geçen yılın eylül ayına göre artış 0,69 puan. Yeni borçlanmanın aksine, toplam kurumsal kredilerin faizi yüzde 4,36. Bu oran ağustosa göre 0,03 puan artarken, yıllık bazda 0,10 puan daha düşük. Bu hareketler, yeni yatırım, üretim genişlemesi veya mevcut faaliyetlerin finansmanını planlayan şirketler için önemli. Daha yüksek faizler yeni finansmanın maliyetini artırıyor; ancak her şirket için nihai maliyet, ilgili kredinin koşullarına bağlı. Vatandaşlarda değişim daha ılımlı. Hanehalkına yeni onaylanan kredilerin ortalama faiz oranı yüzde 4,77; aylık artış 0,04 puan. Yıllık artış ise 0,16 puan. Öte yandan halkın toplam kredilerindeki ortalama faiz ağustosa göre değişmedi ve yüzde 5 seviyesinde. Geçen yılın aynı ayına göre 0,24 puan daha düşük. Tasarruf, borçlanma maliyetinden düşük faiz getiriyor Mevduatlarda, bankalar ve tasarruf kuruluşlarındaki toplam birikimlerin ortalama faiz oranı yüzde 2,19. Bu, aylık bazda 0,01 puanlık minimal artış ve yıllık bazda aynı oranda düşüş anlamına geliyor. Yeni alınan mevduatların faizi ise yüzde 2,70. Ağustosa göre 0,02 puan azalırken, geçen yılın eylül ayına göre 0,47 puan arttı. Halk için toplam mevduatların ortalama faizi yüzde 2,12, yeni alınan mevduatların ortalama faizi ise yüzde 2,69. Şirketlerde toplam ve yeni alınan mevduat faiz oranları sırasıyla yüzde 2,65 ve yüzde 2,73. Özellikle yeni krediler ile yeni mevduatlar arasındaki faiz farkı dikkat çekici. Eylülde bu fark 2,24 puan iken ağustosta 1,98 puandı. Yani sadece bir ayda makas 0,26 puan genişledi. Ancak bu fark bankaların kârı anlamına gelmiyor. İçinde işletme giderleri, riskler, kredi zararları ve bankacılık kazancını etkileyen diğer faktörler yer almıyor. Eylül rakamları aslında kredi ve mevduat piyasasının tek yönlü hareket etmediğini gösteriyor. Eski kredi portföyü ortalama olarak hâlâ bir yıl öncesine göre daha düşük faiz taşıyor, ancak yeni borçlanma pahalanıyor. Ve tam da yeni kredilerin koşulları, bugün borçlanma kararı veren vatandaşlar ve şirketler için özellikle önemli.