Otoyollarda geciken takvimler, vatandaşların beklentilerini düşürdü

Kuzey Makedonya’da ankete katılanların yüzde 41’i otoyolların tamamlanmasının 2030’a veya sonrasına kalacağını düşünüyor.

Kuzey Makedonya’da devam eden büyük otoyol projelerinin tamamlanma takvimine ilişkin beklentiler düşük seviyede kaldı. Racin.mk tarafından düzenlenen ve 1.997 kişinin katıldığı ankette, katılımcıların yalnızca yüzde 17’si Kırçova–Ohri otoyolu ile Bechtel-Enka konsorsiyumunun inşa ettiği otoyol kesimlerinin 2028 yılına kadar tamamen tamamlanacağını düşünüyor. Ankette bu seçeneği 348 kişi tercih ederken, en fazla oyu 813 kişiyle, yani katılımcıların yüzde 41’iyle, otoyolların tamamlanmasının 2030 yılına veya daha sonrasına kalacağını öngören seçenek aldı. Sonuçlar, ülkedeki büyük ölçekli karayolu projelerinin kısa sürede tamamlanacağına ilişkin beklentilerin sınırlı olduğunu ortaya koydu. Bununla birlikte katılımcıların değerlendirmeleri, iki projenin tamamlanma takvimine ilişkin farklı senaryolar içeriyor. Ankete katılanların 452’si, yani yüzde 23’ü, Kırçova–Ohri otoyolunun yıllarca tamamlanamayacağını, Bechtel-Enka tarafından inşa edilen kesimlerin ise 2028-2030 döneminde hizmete gireceğini öngördü. Buna karşılık 384 kişi, yani yüzde 19, Kırçova–Ohri otoyolunun daha önce tamamlanacağını, Bechtel-Enka’nın inşa ettiği kesimlerde ise gecikmeler yaşanacağını düşünüyor. İki seçenek toplam 836 oyla katılımcıların yaklaşık yüzde 42’sine karşılık geliyor. KIRÇOVA–OHRİ OTOYOLUNDA SÜRE VE MALİYET ARTTI Kırçova–Ohri otoyolunda yaşanan gecikmeler, kamuoyundaki beklentilerin şekillenmesinde önemli bir etken olarak öne çıkıyor. Devlet Denetleme Kurumu’nun bulgularına göre, Kasım 2013’te imzalanan ve 411 milyon avro değerindeki sözleşmede otoyolun en geç Ocak 2018’de tamamlanması öngörülüyordu. İnşaat çalışmaları Mayıs 2014’te başladı. Mart 2026’da imzalanan sekizinci ek sözleşmeyle projenin tamamlanması için 31 Mayıs 2027 tarihi belirlendi. Bu takvime uyulması halinde, otoyolun inşası yaklaşık 13 yıl sürmüş olacak. Süre uzarken proje maliyeti de yükseldi. Devlet Karayolları Kamu İşletmesi verilerine göre, projenin toplam değeri Mayıs 2026 itibarıyla 803 milyon avroya ulaştı. Sekizinci ek sözleşme kapsamında heyelan riski bulunan 14 bölgede iyileştirme çalışmaları, güvenlik bariyerleri, kontrol merkezi ve bağlantı yollarındaki ek işler için 186 milyon avroluk ilave harcama öngörüldü. Devlet Denetleme Kurumu, daha önce yayımladığı raporlarda karayolu projelerinin planlama, tasarım ve inşaat aşamalarındaki hazırlık eksikliklerine de dikkat çekmişti. Kurumun 2022 yılına ilişkin değerlendirmelerinde bu sorunların maliyet artışlarına ve süre uzatımlarına yol açabildiği belirtilmişti. KIRÇOVA–OHRİ OTOYOLUNDA YENİ AÇILIŞLAR BEKLENİYOR Ulaştırma Bakanı Aleksandar Nikoloski, 19 Ekim’de yaptığı açıklamada Preseska yakınlarındaki tünel ile İzvor–Vırbyani kesiminin önümüzdeki haftalarda trafiğe açılmasının beklendiğini bildirdi. Bakan, buna karşın Botun bölgesinde zemin stabilizasyonu çalışmalarının sürdüğünü ve bu bölümde zorlu çalışmaların devam ettiğini belirtti. BECHTEL-ENKA PROJELERİNDE HEDEF 2029 Bechtel-Enka tarafından inşa edilen otoyol kesimleri açısından da 2028 hedefi, açıklanan resmî takvimlerle örtüşmüyor. Ulaştırma Bakanlığı, 11 Mayıs 2026’da yaptığı açıklamada, Tetova–Gostivar, Gostivar–Bukoyçani ve Pirlepe–Manastır otoyol kesimlerinin tamamlanmasının 2029 yılında beklendiğini duyurdu. Bu nedenle ankette 2028’e kadar tüm otoyolların tamamlanmasını bekleyenlerin oranının düşük olması, yalnızca projelere duyulan güvensizlikle açıklanamıyor. Bakanlığın açıkladığı takvim de söz konusu üç kesim için daha ileri bir tarihi işaret ediyor. Enka’nın Ağustos 2026 sonu itibarıyla yayımladığı ilerleme raporunda ise alt yükleniciler dahil 1.500’den fazla kişinin projelerde çalıştığı ve 7,2 milyon metreküp kazı gerçekleştirildiği bildirildi. Bu veriler, yüklenicinin açıkladığı çalışma hacmini yansıtıyor; projelerin tamamlanma oranını tek başına ortaya koymuyor. Anket sonuçları, vatandaşların yeni tamamlanma tarihleri konusunda temkinli yaklaştığını gösteriyor. Projelerin ne zaman hizmete gireceğinin değerlendirilebilmesi için her bir kesimdeki ilerlemenin, kalan işlerin ve açılışı etkileyen teknik sorunların düzenli biçimde açıklanması önem taşıyor. Kırçova–Ohri otoyolu açısından bir sonraki önemli aşama, sözleşmede belirlenen 31 Mayıs 2027 tarihinin karşılanıp karşılanamayacağı olacak.