ULİCELER’den 23 Nisan’a stratejik armağan: Satranç tahtasında dostluk şampiyonası

ULİCELER, 23 Nisan’da çocukları satrançla buluşturuyor. Amaç sadece kazananı belirlemek değil; dostluğu, matematiği ve zamanı doğru kullanmayı öğretmek. Telefon ekranına hapsolmuş bir nesle satrançla alternatif sunuyorlar.

Makedonya’da bir araya gelen ULİCELER, iki yıl önce başlattıkları satranç turnuvasını uluslararası bir vizyona taşımayı hedefliyor. “23 Nisan Çocuk ve Spor Bayramı” ruhuyla düzenlenen turnuva, sadece bir zeka oyunu yarışması olmanın ötesinde; dostluk, disiplin ve matematik bilincini çocuklara aşılamayı amaçlıyor. Üsküp ve çevresindeki ilkokullarda satranç kültürünü yaygınlaştıran ULİCELER üyesi Mesut Nebi ile turnuvanın doğuşunu, hedeflerini ve çocukların ekran bağımlılığına karşı satrancın sunduğu alternatifi konuştuk. Turnuvanın doğuş hikayesi Yeniden Birlik: İki yıl önce "ULİCELER" olarak bu turnuvayı başlatma fikri nasıl doğdu? Birden aklınıza geldi mi, yoksa içinizde uzun süredir taşıdığınız bir fikir miydi? Mesut Nebi: Birkaç yıl önce "ULİCELER" her Cuma çay sohbetine buluşmaya başladığımızda, sayımız 15-20 kadar çıktığında bir karar aldık: Düzenlediğimiz bu çay sohbetleri çok güzel, bazı geziler de düzenliyoruz ama bu yeterli değil, bazı etkinlikler gerçekleştirelim. Makedonya'da bulunan Türklere, sadece Türklere değil diğer halklara elimizden gelen yardımı yapalım, hiçbir karşılık beklemeden. Baş ulicemiz Hüsamettin'in (Celadin) teklifi: Arkadaşlar, Üsküp'teki bütün ilkokulları ziyaret edip onlara 10'ar satranç takımı hediye edelim. Okulları ziyaret edip var olan problemlerini de yakından öğrenmiş oluruz, bu konularda da onlara ne gibi yardımlarda bulunabiliriz. Üsküp'te 10 kadar ilkokul ziyaret ettik, satranç takımları hediye ettik. Bu etkinliğe başladığımızda masraflarını biz "ULİCELER" karşılıyorduk. İstanbul'dan bazı dostlarımız bu etkinliğimizi çok beğendiler, onlar da maddi destek sundular. "ULİCELER" grubumuzda: çarşı esnafı, gazeteciler, eski siyasetçiler, iş adamları, diplomatımız, sanatçımız, mühendisler, mimarlar bulunmakta. İki yıl önce bütün bu okulların öğrencilerinin katıldığı bir satranç turnuvasını Tefeyyüz Okulu'nda düzenledik. Bu organizasyonu Makedonya Satranç Federasyonu'nun desteği ile gerçekleştirdik. Organizasyon çok iyi geçti, olumlu tepkiler aldık. Neden satranç? Yeniden Birlik: 23 Nisan Çocuk ve Spor Bayramı ruhunu yansıtmak için neden özellikle "strateji ve zekâ" sembolü olan satrancı seçtiniz? Bu seçimin özel bir anlamı veya toplumsal bir mesajı var mı? Mesut Nebi: Bir toplumun ayakta kalması ve hızla ilerlemesi için eğitimde matematik bilimlerine çok önem göstermesi lazım. Satranç da zeka oyunudur, mantığı ve matematiği geliştirir. Daha da önemlisi öğrenciler satranç oynarken kötü alışkanlıklardan uzak dururlar. Telefonlarından, radyasyondan, video oyunlarından uzak olurlar. Satranç oynarken yeni dostluklar kurarlar, zamanın ne kadar önemli olduğunu anlarlar. Anavatan Türkiye’mizin teknolojide hızla ilerlemesinin nedeni: İlkokullarda birinci ve ikinci sınıfta satranç derslerinin okutulması ve matematik bilimlerine çok önem verilmesi. Onun içindir ki satrançta 14 yaşında Yağız Kaan Erdoğmuş, dünya satranç tarihinde 2700 Elo'yu geçen en genç isim oldu, Bayraktar ailesi dünyadaki gelişen teknolojiye yön veriyor. Katılım ve hedefler Yeniden Birlik: Geçtiğimiz iki yılı bir teraziye koyduğumuzda; katılımcı öğrenci sayısı ve okul çeşitliliği açısından nasıl bir değişim bekliyorsunuz? Önceki turnuvalarda kaç gencimizi ağırlamıştık, bu yılki hedefleriniz neler? Mesut Nebi: İlk turnuvaya Üsküp'ten on ilkokuldan ve Kalkandelen'den İstikbal Okulu öğrencileri katıldı. Bu yılki turnuvaya daha çok ilkokul öğrencisinin katılmasını amaçlıyoruz. Hedefimiz gelecek senelerde sadece Makedonya ilkokullarından değil, yurt dışından da ilkokul öğrencilerinin turnuvaya katılması. İş birliği ve prestij Yeniden Birlik: Sivil toplumun enerjisi ile akademik ve idari tecrübe bu turnuvada birleşti. Salaydin Zekir gibi deneyimli bir eğitimcinin ve Prof. Dr. Metin Dalip gibi bir akademisyenin bu sürece dahil olması, turnuvanın 'resmiyet' ve 'prestij' kazanmasında nasıl bir rol oynayacak? Mesut Nebi: Sayın Salaydin Zekir ve Prof. Dr. Metin Dalip'in de bu organizasyona katılması çok önemli. Ne kadar daha çok kurum ve kuruluş bizi desteklerse, o denli bu organizasyonu daha yüksek seviyeye ulaştırır ve 23 Nisan Satranç Turnuvası'na daha çok ilkokul öğrencisinin katılmasını sağlarız. "Satranç sıkıcı" diyen çocuğa cevap Yeniden Birlik: Bir çocuk size gelip "Satranç sıkıcı, bilgisayar oyunları daha eğlenceli" dese ne cevap verirsiniz? Mesut Nebi: Satranç hayatın ta kendisidir. Hayatta da satrançta da başarılı olmak için karşındakinden bir hamle daha fazla düşünmeniz lazım. Satrancı bilen matematiği de iyi bilir, böylelikle hayatın her alanında başarılı olur. Satranç insana hayatta zamanın ne kadar önemli olduğunu öğretir. Satrançta pozisyonunuz çok iyi olabilir ama bir saniye için oyunu kaybedebilirsiniz. Zamanını iyi değerlendiren kişiler hayatta başarılı olurlar. Eğer öğrenciler zamanlarını satranç yerine telefonlarında, video oyunları oynayarak geçirirlerse, gelecekte ne kendilerine ne ailelerine ne de vatanlarına hayırlı birer evlat olurlar. Dostluk, rekabet ve kazanma ruhu Yeniden Birlik: Geçmişteki bir konuşmanızda, "Kimin kazandığı önemli değil, hepiniz kazanansınız" demiştiniz. Günümüzün yoğun rekabet ve skor baskısı altında, "ULİCELER" olarak çocuklara matematiksel bir galibiyetten ziyade 'insani bir dostluk' aşılama çabanızın temel motivasyonu nedir? Mesut Nebi: Satranç oynarken öğrenciler yeni dostluklar kurarlar. Satrançta, hayatta olduğu gibi kazanmak ama bazen de kaybetmek vardır. Satranç, kaybettiğinizde rakibin elini nasıl sıkmanız gerektiğini öğretir. Hakikaten de öyledir, satranç oynayanların hepsi kazanır: Yeni dostluklar kurulur, telefondan, radyasyondan uzak kalırlar. Ben küçük yaştan beri satranç oynarım, hala bugün bile her gün az da olsa satranç oynarım. Satranç oynarken edindiğim çok sayıda dostla hala bugün bile dostluğumuz devam ediyor. Uluslararası hedefler Yeniden Birlik: Turnuvayı uluslararası çapta büyütmek istiyorsunuz. Hayalinizdeki "ideal" Uluslararası 23 Nisan Satranç Turnuvası nasıl olacak? Hangi ülkelerden çocuklar görsek sizi mutlu eder? Mesut Nebi: Tabii ki "ULİCELER"imizin ana amacı bu satranç turnuvasının Makedonya Satranç Federasyonu'nun desteğiyle "Uluslararası 23 Nisan Satranç Turnuvası’na dönüşmesi. Eğer kurum ve kuruluşlardan destek gelirse, ümit ediyoruz ki kısa zaman içerisinde bunu gerçekleştireceğiz. İlk önce turnuvaya katılan Makedonya'daki okulların sayısını çoğaltacağız, daha sonra yurt dışından: Arnavutluk, Kosova, Sırbistan, Bulgaristan, Bosna Hersek, Yunanistan, Türkiye... Bizi her bir ülkeden gelen öğrenciler mutlu eder. Yeter ki çok sayıda ülkeden öğrenciler gelsinler, satranç oynasınlar, yeni dostluklar kursunlar, onların yüzlerindeki gülücükler bizi mutlu edecektir. Dileğimiz odur ki bu yeni kurulacak dostluklar uzun sürsün ve bu dostluklar gelecekte yeni dünya düzeninde barışın ve huzurun sağlanması için önemli rol oynasın. Bilim, matematik ve teknoloji üzerine not Dünyada teknolojinin ilerlemesi önce matematik biliminde yeni bir formülün bulunması ve yeni malzemelerin bulunması ile gerçekleşir. İsaac Newton (1643-1727): Birinci kozmik hız V1=7.8 km/s (roketin Dünya yörüngesine girmesi), ikinci kozmik hız V2=11.8 km/s (roketin Dünya yörüngesinden çıkması). Tsiolkovsky, kütlesi değişen bir cismin (roketin) hızını hesaplama formülünü bulmasaydı bugün uzay teknolojisinden söz edemezdik. Not: Fotoğraflar önceki yarışmadan H.Gina