Transatlantik ilişkiler geriliyor: AB, ABD ile ticaret anlaşmasını dondurdu

Von der Leyen, ABD Başkanı'nın gümrük tehdidini uygulamaya devam etmesi durumunda AB'nin elindeki seçenekleri görüşmek üzere Perşembe akşamı Brüksel'de yapılacak olağanüstü zirve için hazırlık yapmak üzere geri döndü.

Avrupa Parlamentosu, ABD Başkanı Donald Trump'ın, AB Grönland'ın satışına razı olmazsa Avrupa Birliği'nden yapılan ihracata %10 gümrük vergisi uygulama tehdidine yanıt olarak, ABD ile imzalanan ticaret anlaşmasının onay sürecini resmen askıya aldı. Bu askı kararı, AB liderlerinin geçen hafta "şantaj" olarak nitelendirdiği açıklamalara yönelik şimdiye kadarki en somut tepki olarak kaydedildi. Avrupa Parlamentosu Ticaret Komite Başkanı Bernd Lange, "Grönland konusundaki tehditler sona ermedikçe, Amerikalılara birçok sanayi ürünü için sıfır gümrük vergisi vaat eden ABD anlaşmasının onaylanması için uzlaşma imkanı olmayacağını" belirtti. Lange, AB'nin 750 milyar dolarlık enerji alım taahhüdünün bu karardan etkilenmeyeceğini, çünkü bunun gümrük anlaşmasından ayrı bir konu olduğunu teyit etti. Transatlantik ilişkilerdeki gerilimin bir göstergesi olarak, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, parlamentoya hitap ettikten sonra Trump ile görüşmek üzere Davos'a dönmek yerine Brüksel'e döndü. Von der Leyen, ABD Başkanı'nın gümrük tehdidini uygulamaya devam etmesi durumunda AB'nin elindeki seçenekleri görüşmek üzere Perşembe akşamı Brüksel'de yapılacak olağanüstü zirve için hazırlık yapmak üzere geri döndü. Bu seçenekler arasında, AB'ye yapılan 93 milyar euroluk Amerikan ihracatına karşılık gümrük vergisi uygulanması ve daha önce hiç kullanılmamış, "ticari yaptırımların nükleer caydırıcılığı" olarak görülen bir zorlama-karşıtı aracın devreye sokulması yer alıyor. Başlangıçta Çin'in bireysel üye ülkeler üzerindeki baskısını sınırlamak için tasarlanan bu araç, AB'ye Amerikan şirketlerinin AB pazarına erişimini kısıtlama imkanı tanıyacak. AB, bir ticaret savaşından kaçınmak için diplomatik çözümler üzerinde çalışmaya devam ettiğini açıklarken, Lange, Trump'ın gümrük tehditlerinin uygulanmasının planlandığı 2 Şubat tarihine kadar "birçok şey olabileceğini" kabul etti. Lange, "Beyaz Saray'dan her gün yeni sürprizler geliyor" diye ekledi. ABD ile bir ticaret savaşı çok zararlı olmakla birlikte, AB'nin pazarlarını çeşitlendirme çabaları, Avrupa Parlamentosu'nun Latin Amerika ülkelerinden oluşan Mercosur ile yapılan ticaret anlaşmasını, sadece 10 oy farkla Avrupa Adalet Divanı'na gönderme kararıyla da ciddi bir darbe aldı. Bu karar Lange tarafından kınanırken, Avrupa Komisyonu da kararı "üzücü" olarak nitelendirdi. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve Alman otomobil üreticileri de bu hamleyi eleştirenler arasında yer aldı. Avrupa Komisyonu'nun, Brexit ticaret anlaşmasında yaptığı gibi Mercosur anlaşmasını geçici olarak uygulama yetkisi bulunuyor. Ancak Lange, Komisyon'un böyle bir hamle yapması durumunda bunun bloğu "devasa bir kurumsal çatışmaya" sürükleyeceği uyarısında bulundu.