Ombudsman: En büyük şikayet yargı sistemi

Kuzey Makedonya Ombudsmanı, 2025’te 2.921 şikayet aldıklarını; en büyük sorunların yargı, faturalar ve çevre olduğunu açıkladı.

Kuzey Makedonya Ombudsman Kurumu tarafından açıklanan 2025 yılı yıllık raporuna göre, geçen yıl toplam 2 bin 921 vaka incelendi. Ombudsman Fatmir Seljami, Parlamento Siyasi Sistem ve Toplumlararası İlişkiler Komitesi’nde yaptığı sunumda, vatandaşlardan gelen şikayetlerin büyük bölümünün yargı sistemi, kamu hizmetleri, tüketici hakları ve çevre sorunlarıyla ilgili olduğunu söyledi. Seljami, özellikle mahkeme süreçlerinin uzun sürmesi ve yasal sürelerin aşılmasının vatandaşların en büyük şikayetlerinden biri olduğunu belirtti. Yargı alanındaki başvuruların çoğunda davaların yıllarca sonuçlanmadığını ifade eden Seljami, tarafların dava süreçleri hakkında zamanında bilgilendirilmediğini de vurguladı. İcra memurlarına yönelik şikayetlerin de arttığını kaydeden Seljami, vatandaşların banka hesaplarından yapılan tahsilatlar ve borçlara uygulanan yüksek faizlerden şikayet ettiğini aktardı. Rapora göre, incelenen 2 bin 921 vakanın 2 bin 400’ü 2025 yılında kuruma yapılan yeni başvurulardan oluşurken, 521 dosya önceki yıldan devredildi. Şikayetlerin en büyük kısmını ise kamu kurumları ve kamu hizmetleriyle ilgili başvurular oluşturdu. Ombudsmanlık kurumu toplam vakaların yüzde 61,97’sinde soruşturma başlatırken, 492 dosyada insan hakları ve özgürlük ihlali tespit edildi. Elektrik faturaları ve su kesintileri gündemde Tüketici hakları alanında vatandaşların en fazla şikayet ettiği konuların başında yüksek elektrik faturaları geldi. Seljami, EVN tarafından uygulanan sabit fiyatlı faturaların vatandaşları mağdur ettiğini ifade etti. Mayıs 2025’te yürürlüğe giren Enerji Yasası’nın sayaçların en az üç ayda bir okunmasını zorunlu kıldığını hatırlatan Seljami, bunun uygulamada sabit fiyatlı faturaların devam etmesine yol açabileceğini söyledi. Raporda ayrıca özellikle Skopje’nin yüksek kesimlerinde yaşayan vatandaşların düzensiz su dağıtımı nedeniyle yoğun şikayette bulunduğu belirtildi. Çevre felaketleri ve atık sorunu Çevre alanındaki şikayetlerde ciddi artış yaşandığını ifade eden Seljami, özellikle Trubarevo köyü yakınlarında yaşanan ekolojik felaketin kamuoyunda büyük tepki topladığını söyledi. Ayrıca Drisla bölgesel çöplüğü, eski Vardarishte çöplüğünün yakılması ve Vardar River’ne plastik atık bırakılmasıyla ilgili çok sayıda başvuru yapıldığı kaydedildi. Seljami, ülkede atık bertaraf faaliyetleri için yalnızca iki izin bulunduğunu, tehlikeli atıkların bertarafı konusunda ise hiçbir lisans verilmediğini belirterek, çevre yönetimi konusunda ciddi eksiklikler bulunduğunu söyledi. İşçi hakları ve aile içi şiddet şikayetleri arttı Çalışma hayatına ilişkin başvurularda disiplin süreçleri, maaşların ödenmemesi, ek ödemelerin yapılmaması ve toplu iş sözleşmelerine uyulmaması öne çıktı. Seljami ayrıca sosyal medya kaynaklı tehditlere karşı toplumun dijital okuryazarlığının artırılması gerektiğini belirtti. Aile içi şiddet vakalarının da önemli bir sorun olmaya devam ettiğini ifade eden Seljami, özellikle Skopje ve Veles’te yaşanan bazı vakaların sivil toplum kuruluşları tarafından Ombudsman’a taşındığını söyledi. Ombudsmanlık kurumunun değerlendirmesine göre polis ve sosyal hizmet çalışanlarının aile içi şiddet mağdurlarını koruma konusunda daha fazla eğitime ihtiyaç duyduğu belirtildi. “Kurum altı aydır başkansız” Seljami, Ombudsmanlık kurumunun yaklaşık altı aydır resmi bir başkan olmadan faaliyet gösterdiğini ve bunun kurumsal işleyişte ciddi zorluklara yol açtığını ifade etti. Yıllık raporun Parlamento’da zamanında değerlendirilmesini isteyen Seljami, raporda yer alan tavsiyelerin ilgili kurumlar tarafından uygulanmasını umut ettiğini söyledi.