Makedonya ilk yapay zekâ merkezi 'Vezilka'yı açıyor

Kuzey Makedonya, Makedon dilinin dijitalleştirilmesi ve yerli yapay zekâ çözümlerinin geliştirilmesi amacıyla kurulan ilk yapay zekâ merkezi “Vezilka”yı önümüzdeki hafta hizmete açacak.

Dijital Dönüşüm Bakanı Stefan Andonovski, önümüzdeki hafta açılması planlanan merkezin, Makedon dilinin dijital ortamda geliştirilmesi ve modern teknolojilerde daha güçlü temsil edilmesi açısından önemli bir dönüm noktası olacağını açıkladı. TV Telma'da yayımlanan "Top Tema" programında konuşan Andonovski, "Vezilka" projesinin temel hedefinin Makedoncanın dijitalleştirilmesi ve kurumlar, akademisyenler, şirketler ile vatandaşlar tarafından kullanılabilecek büyük bir dil modelinin geliştirilmesi olduğunu belirtti. Böylece yabancı yapay zekâ araçlarının Makedon diline ve yerel bağlama ilişkin sınırlı bilgi kapasitesinden kaynaklanan eksikliklerin giderilmesi amaçlanıyor. Bakan, projenin eğitimden bilime, ekonomiden kamu hizmetlerine kadar birçok alanda kullanılabilecek yerli yapay zekâ çözümlerinin temelini oluşturacağını ifade etti. Projenin koordinasyonunu, Aziz Kiril ve Metodiy Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Fakültesi (FINKI) yürütüyor. Çalışmalar kapsamında Resmi Gazete, Parlamento, Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi, Makedonya Bilimler ve Sanatlar Akademisi (MANU) ile Makedon dili ve edebiyatı alanındaki çeşitli enstitülerle iş birliği yapılıyor. Bu kurumların katkılarıyla yasal metinler, akademik yayınlar ve çeşitli yazılı kaynaklardan oluşan kapsamlı bir veri tabanı oluşturuluyor. Andonovski, vatandaşların da dijitalleştirilmiş makaleler, yüksek lisans ve doktora tezleri gibi içerikleri sisteme yükleyerek projeye katkı sağlayabileceğini belirterek, bunun Makedonca dijital dil külliyatının genişletilmesine yardımcı olacağını söyledi. Öte yandan hükümet, yapay zekâ teknolojilerinin kullanımına ilişkin etik ve şeffaf kurallar belirleyecek yeni bir yapay zekâ yasası üzerinde de çalışıyor. Düzenlemenin özellikle kamu yönetimi, sağlık, tarım ve kültür alanlarına odaklanacağı bildirildi. Toplam değeri 6,5 milyon avro olan "Vezilka" projesinin 1,5 milyon avroluk bölümü devlet bütçesinden, 1 milyon avroluk kısmı üniversitelerden, kalan finansman ise Avrupa Birliği fonlarından karşılanıyor. Andonovski, yıl sonuna veya gelecek yılın başına kadar Kuzey Makedonya'nın kurumlar ve şirketler tarafından kullanılabilecek, açık kaynak temelli işlevsel bir dil modeline sahip olmasının hedeflendiğini kaydetti. Bakan ayrıca, reform gündeminde haziran ayında öngörülen adımların tamamlanmasıyla birlikte Büyüme Planı kapsamında ülkeye 16,9 milyon avroluk yeni finansman kaynağının açıldığını ve Dijital Dönüşüm Bakanlığının vatandaşlar ile kurumlara somut fayda sağlayacak projeleri hayata geçirmeyi sürdüreceğini belirtti.