Kuzey Makedonya'da ortalama maaş ve asgari geçim sepeti arasındaki fark 20.699 denar

Kirada yaşayan aileler için yük daha da ağır. Sendikal hesaplara göre 60 metrekarelik bir dairede kirada yaşayan dört kişilik ailenin Eylül'de aylık 84.807 denara ihtiyacı vardı. Bu, iki ortalama maaşın neredeyse yüzde 87'sine denk geliyor.

Kuzey Makedonya'da ortalama net maaş 48.733 denara ulaşırken, dört kişilik bir aile için sendikal asgari geçim sepeti 69.432 denar olarak hesaplanıyor. Yeni bir uluslararası araştırma, Makedon tüketicilerin de tanıdığı bir olguyu ortaya koyuyor: Vatandaşlar daha fazla para harcıyor ama bu daha fazla ürün aldıkları anlamına gelmiyor. Eskiden 2.000 denarla süpermarketten birkaç dolu poşetle çıkılabiliyordu. Bugün aynı miktar temel gıda, hijyen ürünleri ve birkaç ev ihtiyacıyla tükenebiliyor. Tüketiciler fiyatları daha sık karşılaştırıyor, indirimleri takip ediyor ve yakın zamana kadar düzenli aldıkları ürünlerden vazgeçiyor. ABD merkezli ICSC'nin Eylül 2026'da yayımlanan araştırmasına göre katılımcıların yüzde 77'si aylık harcamalarının arttığını söylerken, bunu yüksek gelirle ilişkilendirenlerin oranı yalnızca yüzde 14. Çoğu tüketici için artışın nedeni yaşam standardının yükselmesi değil, ürün ve hizmet fiyatlarındaki artış. Ortalama maaş, asgari sepetin yaklaşık yüzde 70'ini karşılıyor Devlet İstatistik Kurumu'na göre Ağustos 2026'da ortalama net maaş 48.733 denar. Makedonya Sendikalar Birliği'ne göre ise Eylül'de dört kişilik aile için asgari sendikal sepet 69.432 denar. İki tutar arasındaki fark 20.699 denar; yani ortalama bir maaş, asgari sepetin yaklaşık yüzde 70'ini karşılıyor. Kirada yaşayan aileler için yük daha da ağır. Sendikal hesaplara göre 60 metrekarelik bir dairede kirada yaşayan dört kişilik ailenin Eylül'de aylık 84.807 denara ihtiyacı vardı. Bu, iki ortalama maaşın neredeyse yüzde 87'sine denk geliyor. İki yılda geçim maliyeti 8.000 denardan fazla arttı Asgari sendikal sepet Eylül 2024'te 61.306 denar, bir yıl sonra 65.077 denar, Eylül 2026'da ise 69.432 denar oldu. İki yılda dört kişilik ailenin asgari aylık gideri 8.126 denar arttı. Sepetin 25.259 denarı, yani yüzde 36,4'ü yalnızca gıda ve içeceğe gidiyor. Enflasyon yüzde 2,7 ama fiyatlar geri gelmedi Eylül 2026'da yıllık enflasyon yüzde 2,7 oldu ve genel yaşam maliyeti endeksi Ağustos'a göre değişmedi. Ancak aynı ay gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 0,5, ev eşyası ve mobilya yüzde 1,3 arttı. Düşük enflasyon, fiyatların ortalama olarak daha yavaş arttığı anlamına geliyor; fiyatların eski seviyesine döndüğü anlamına değil. Tüketiciler fiyata göre alıyor ICSC araştırmasına göre ABD'li katılımcıların yüzde 72'si önümüzdeki üç ayda harcamalarında daha dikkatli olmayı planlıyor: daha ucuz markalar, indirimler, büyük alımların ertelenmesi ve keyfi harcamaların kısılması. Temel yükümlülüklerini karşılayabilen tüketicilerin yüzde 45'inin diğer istek ve ihtiyaçlar için çok az parası kalıyor. Bu, tüketim davranışında önemli bir değişime işaret ediyor. Vatandaşlar alışverişi bırakmıyor; daha pahalı ürünlerden vazgeçiyor, indirimleri bekliyor veya daha ucuz alternatifleri seçiyor. Kasada harcanan daha büyük tutar, gerçek değer olarak daha fazla tüketim anlamına gelmiyor. Maaşlar yeterince hızlı artıyor mu? Nominal maaş, çalışanın hesabına geçen tutarı; reel maaş ise o parayla satın alınabilecek mal ve hizmet miktarını gösteriyor. Maaş yüzde 6 artarken fiyatlar yüzde 3 artarsa satın alma gücü nominal maaştan çok daha az yükseliyor. Fiyatlar gelirden hızlı artarsa, hesaba daha fazla denar geçse de vatandaşlar reel olarak yoksullaşıyor. Ortalama maaş tek başına tüm tabloyu göstermiyor; bazı sektörlerdeki yüksek gelirler ortalamayı yukarı çekebilirken çok sayıda çalışan ortalamanın çok altında kazanmaya devam ediyor. Bu nedenle yaşam standardının gerçek değerlendirmesi için medyan maaş, gelir dağılımı ve hane halkı giderleri de önem taşıyor. GSYH büyümesi, yüksek maaşlar ve artan ticaret hacmi önemli göstergeler olsa da tek başlarına ortalama bir ailenin daha iyi yaşadığını kanıtlamıyor. Vatandaşlar daha fazla para harcıyorsa bu, ekonomik olarak güçlendikleri anlamına gelmeyebilir; yalnızca önceden sahip oldukları hayat için daha fazla ödüyor olabilirler.