Kuzey Makedonya’da 200’e yakın kişi organ nakli bekliyor

2024 yılında ülkede yalnızca 2 beyin ölümü gerçekleşen donörden organ nakli yapılabildi. 2025’in şimdiye kadarki döneminde ise 3 beyin ölümü donörden organ nakli gerçekleştirildi.

Kuzey Makedonya’da yaklaşık 200 kişi organ nakli için sırada bekliyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, en çok ihtiyaç böbrek naklinde görülürken, bunu kalp ve en az ise karaciğer nakli takip ediyor. Sağlık Bakanı Azir Aliu, ülkede organ bağışı konusunda toplum bilincinin yavaş yavaş arttığını, ancak bağışçı eksikliği ve uzun bekleme sürelerinin hâlâ ciddi bir sorun olduğunu vurguladı. “Bekleme listesinde yüzlerce hasta var ama potansiyel donör listesi oldukça sınırlı. Bu dengesizliği azaltmak istiyoruz,” diyen Aliu, vatandaşlara doğru ve zamanında bilgi verilmesinin bağışçı sayısını artırabileceğini söyledi. Kimler organ bağışçısı olabilir? Ulusal Transplantasyon Koordinatörü Prof. Dr. Bilyana Kuzmanovska, kimlerin organ bağışçısı olabileceğiyle ilgili süreci anlattı. İlk olarak beyin ölümü, uzman hekimler tarafından hem tıbbi hem de hukuki kriterlere göre teşhis ediliyor. Daha sonra bağış için onay alınıyor, donörün sağlık durumu detaylı şekilde değerlendiriliyor ve uygun alıcılarla eşleştiriliyor. “Her vefat eden kişi donör olamaz,” diyen Kuzmanovska, özellikle beyin kanaması ya da trafik kazası gibi nedenlerle beyin ölümü gerçekleşen ve diğer organları sağlıklı olan hastaların donör olarak değerlendirilebildiğini söyledi. Organ nakli: Zamanla yarış Organ bağışı süreci çok karmaşık ve zamanla yarış gerektiren bir operasyon. Anestezi uzmanları da bu sürecin önemli bir parçası. Anestezi uzmanları hem organların çıkarılması (eksplantasyon) sürecine aktif olarak katılıyor hem de beyin ölümünün tespiti gibi kritik aşamalarda rol alıyor. “Organlar uzun süre dışarıda bekleyemez. Genellikle gece geç saatlerde ya da sabah erken saatlerde ekipler toplanır ve nakil süreci başlar,” diye açıklıyor Kuzmanovska. Nakil sayıları artıyor ama yeterli değil 2024 yılında ülkede yalnızca 2 beyin ölümü gerçekleşen donörden organ nakli yapılabildi. 2025’in şimdiye kadarki döneminde ise 3 beyin ölümü donörden organ nakli gerçekleştirildi. Bu vakalarda birden fazla organ başarıyla nakledildi. Yetkililer, bağış sayılarının yetersiz olduğunu belirtirken, halk arasında farkındalık artırmak için yeni kampanyaların başlatılacağını ifade ediyor.