İran savaşı uçak biletlerini fırlattı: Havayolları zam yağmuruna hazırlanıyor

Havayolu şirketleri için çalışan maaşlarından sonra en büyük ikinci gider kalemi olan jet yakıtı, toplam işletme maliyetlerinin yüzde 20 ila 30'unu oluşturuyor. Sektör uzmanları, tarihsel verilerin havayolu şirketlerinin yakıt fiyatlarındaki artışı hızla bilet fiyatlarına yansıttığını gösterdiğini belirtiyor. Bu nedenle önümüzdeki haftalarda yurt içi ve yurt dışı uçuşlarda fiyatların maliyetlerle orantılı şekilde artması bekleniyor.

İran'daki savaş, küresel enerji piyasalarında şok dalgaları yaratmaya devam ediyor. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından ham petrol fiyatları neredeyse dört yıl sonra ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıktı. Bu ani yükseliş, doğrudan havayolu şirketlerinin maliyetlerine yansırken, yolcuların cebini yakacak yeni bir zam dalgasının habercisi oldu. "YAKIT MALİYETLERİ HIZLA HİSSEDİLECEK" American Airlines, United Airlines ve Delta Air Lines'ın da aralarında bulunduğu büyük ABD'li taşıyıcılar, artan jet yakıtı fiyatlarının finansal sonuçlarını değerlendirmeye başladı. United Airlines CEO'su Scott Kirby, "Yakıtın finansal sonuçlarımız üzerindeki etkisi önemli olacak ve muhtemelen bunu hızla hissedeceğiz" açıklamasında bulundu. Savaşın ekonomik sonuçlarının yanı sıra operasyonel açıdan da büyük aksamalara yol açtığı, Şubat sonundan bu yana bölgede yaklaşık 50 bin uçuşun iptal edildiği bildiriliyor. BİLET FİYATLARI YÜZDE 30 ARTABİLİR Havayolu şirketleri için çalışan maaşlarından sonra en büyük ikinci gider kalemi olan jet yakıtı, toplam işletme maliyetlerinin yüzde 20 ila 30'unu oluşturuyor. Sektör uzmanları, tarihsel verilerin havayolu şirketlerinin yakıt fiyatlarındaki artışı hızla bilet fiyatlarına yansıttığını gösterdiğini belirtiyor. Bu nedenle önümüzdeki haftalarda yurt içi ve yurt dışı uçuşlarda fiyatların maliyetlerle orantılı şekilde artması bekleniyor. Ancak şirketlerin bu maliyetleri ne kadar yolcuya yansıtabileceği büyük ölçüde talebe bağlı olacak. Eğer enflasyon veya artan işsizlik nedeniyle vatandaşlar yaz tatili planlarını kısarsa, havayollarının maliyetleri artsa bile fiyatları yükseltme konusunda sınırlı bir alanı olacak. Southwest Airlines yetkilileri, yolcuların genellikle biletleri aylar öncesinden satın aldığını, bu nedenle şirketlerin ani yakıt zamlarını karşılamak için her zaman ek ücret ekleyemediğini vurguluyor. BAZI HATLAR TAMAMEN İPTAL EDİLEBİLİR Uzmanlara göre yüksek yakıt fiyatları, daha önce düşük petrol fiyatlarıyla kârlı olan bazı hatların tamamen kısılmasına yol açabilir. Azalan koltuk arzı ise kendi başına fiyatları daha da yukarı çekecek bir faktör. Qantas Airways gibi bazı küresel şirketler, savaş sırasında artan yakıt maliyetlerini gerekçe göstererek bilet fiyatlarına zam yaptıklarını duyurdu bile. DÜŞÜK MALİYETLİLER DAHA AVANTAJLI Öte yandan, Alman Lufthansa ve İrlandalı Ryanair gibi bazı şirketler, yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı finansal korunma (hedging) yöntemleri kullanarak gelecekteki yakıt ihtiyaçlarının bir kısmını sabit fiyattan garanti altına alıyor. Bu, onları piyasadaki ani fiyat artışlarından kısmen koruyor. Diğer şirketler ise filolarını daha ekonomik uçaklarla yenilemeye veya henüz küresel tüketimin çok küçük bir kısmını oluşturan sürdürülebilir havacılık yakıtlarına (SAF) yönelmeye çalışıyor. ANALİSTLERDEN UYARI: HAZİRAN-TEMMUZ UÇUŞLARI İÇİN BİLETLERİ ŞİMDİ ALIN ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, enerji piyasalarının toparlanacağı konusunda iyimser olsa da, analistler özellikle yaz aylarında seyahat planlayanlara kritik bir uyarıda bulunuyor: "Haziran ve Temmuz ayları için seyahat planlayanlar biletlerini hemen şimdi alsın. Çatışma ne kadar uzun sürerse, yolcular üzerindeki olumsuz etki o kadar büyük olacak."