Halk Sağlığı Enstitüsü: Sağlık sisteminde finansal ve yapısal zorluklar sürüyor

Enstitü, bu zorlukları; çocuklarda aşılama oranlarının düşmesi, pandeminin neden olduğu ortalama yaşam süresinde azalma, bulaşıcı olmayan hastalıkların yüksek oranı, yüksek sigara kullanım prevalansı ve sağlık çalışanlarının göçü ve yaşlanması olarak sıraladı.

Dünya Evrensel Sağlık Kapsamı Günü dolayısıyla bir açıklama yayınlayan Makedonya Halk Sağlığı Enstitüsü (İJZ), ülkenin finansal engellerin yanı sıra ciddi yapısal zorluklarla da karşı karşıya olduğunu bildirdi. Enstitü, bu zorlukları; çocuklarda aşılama oranlarının düşmesi, pandeminin neden olduğu ortalama yaşam süresinde azalma, bulaşıcı olmayan hastalıkların yüksek oranı, yüksek sigara kullanım prevalansı ve sağlık çalışanlarının göçü ve yaşlanması olarak sıraladı. Bu faktörlerin, tüm vatandaşlar için adil, erişilebilir ve kaliteli sağlık hizmeti sağlanmasını daha da zorlaştırdığı vurgulandı. Açıklamada, "Makedonya'daki sağlık sistemi nispeten kapsamlı bir temel hizmet paketi sağlıyor ve zorunlu sağlık sigortası nüfusun %90'ından fazlasını kapsıyor. Bu, evrensel sağlık kapsamına doğru ilerleme kaydetmek için önemli bir temeldir" denildi. Katılım Payları ve "Moj Termin" Sistemi Ancak, birincil basamak hizmetlerin büyük kısmının ücretsiz olmasına rağmen, uzman muayeneleri, hastane tedavisi ve ilaçlar için ödenen katılım paylarının, sağlık hizmetlerine erişimde bir engel teşkil etmeye devam ettiği ifade edildi. Son on yılda, finansal nedenlerle karşılanamayan sağlık ihtiyaçlarında bir azalma gözlemlense de, bu oranın düşük gelirli bireyler arasında hala yüksek olduğu belirtildi. Açıklamada ayrıca, "Moj Termin" bilgi sisteminin, muayene ve teşhis hizmetlerinin randevulaştırılmasında verimliliği büyük ölçüde artırmış olmasına rağmen, birincil sağlık hizmetlerindeki rolünün, daha fazla erişilebilirlik ve bakım sürekliliği sağlamak için daha da güçlendirilebileceği kaydedildi. Küresel Tablo ve Acil Eylem Çağrısı Açıklamada, dünya genelinde 2030 yılına kadar evrensel sağlık kapsamına ulaşmaya yönelik çok sayıda siyasi taahhüt ve uluslararası deklarasyona rağmen, gerçeğin endişe verici olduğu vurgulandı: dünya nüfusunun yarısından fazlası hala temel sağlık hizmetlerine erişemiyor. "Herkeste dört kişiden biri, sağlık hizmetlerini cepten öderken mali zorluklarla karşı karşıya kalıyor. Bu, genellikle sağlık ile gıda, barınma veya eğitim gibi diğer temel ihtiyaçlar arasında bir seçim yapmak anlamına geliyor" denilen açıklamada, evrensel sağlık kapsayıcılığının sadece bir sağlık politikası değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma ve sosyal istikrar için bir ön koşul olduğunun altı çizildi. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) acil eylem çağrısına da yer verilen açıklamada, mali koruma önlemlerinin güçlendirilmesi, sağlık hizmetleri için doğrudan ödemelerin azaltılması ve aşamalı olarak ortadan kaldırılması ile düşük gelirli bireyler, kronik hastalığı olanlar ve çeşitli sosyal hassasiyetlerle karşı karşıya kalanlar gibi en savunmasız kategoriler için adil erişimin sağlanması gerektiği ifade edildi. Açıklama, "Bu yılki slogan 'Yüksek Sağlık Maliyetleri? Yeter Artık!' dünya çapında bu tür zorluklarla karşı karşıya kalan insanlar arasındaki artan endişe ve memnuniyetsizliği yansıtıyor" ifadeleriyle son buldu.