Gurbetçilerden gelen parayla, ülke ekonomisi ayakta durmaya çalışıyor

Dünya Bankası verilerine göre Kuzey Makedonya’ya gelen havalelerin 2025’te 495,8 milyon dolara ulaşması bekleniyor. Havaleler cari açığı dengeliyor.Gurbetçiler, kazandıkları paraları ülkelerinde değerlendiriyor.

Dünya Bankası verilerine dayanan Küresel Ekonomiler portalı, Makedonya’daki havale piyasasında toplam işlem değerinin 2025 yılında 495,82 milyon ABD dolarına ulaşacağını öngörüyor. Aynı projeksiyona göre, havale alan kişi sayısının ise 2030 yılına kadar 144.520’ye yükselmesi bekleniyor. Yurtdışında çalışan veya geçici olarak yurtdışında bulunan Makedonya vatandaşlarının gönderdiği döviz havaleleri, hem hane halkları hem de ülke ekonomisi açısından önemli bir gelir kaynağı olmaya devam ediyor. İkinci gelir niteliğindeki bu havaleler, yaşam standartlarını iyileştirmenin yanı sıra ülkenin döviz rezervlerine katkı sağlayarak makroekonomik istikrarı destekliyor. Dünya Bankası verilerine göre 2024 yılında Makedonya’ya giren havale miktarı 458,15 milyon ABD doları olarak kaydedildi. Bu rakam, 2023 yılındaki 462,46 milyon dolarlık seviyeye göre hafif bir düşüşe işaret etti. Küresel karşılaştırmada ise 104 ülke için ortalama havale tutarı 7,1 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. 1996–2024 döneminde Makedonya’ya gelen havalelerin yıllık ortalaması 296,3 milyon ABD doları oldu. En düşük giriş 1998 yılında 63,24 milyon dolar olarak kaydedilirken, en yüksek seviye 2021 yılında 489,64 milyon dolar ile görüldü. Dünya Bankası, özellikle düşük gelirli ülkeler için havaleleri kritik bir finansman kaynağı olarak tanımlıyor. Öte yandan Eurostat verileri, 2023 yılında Makedonyalı işçilerin ülkeye 319,8 milyon euro gönderdiğini ortaya koyuyor. Karşılaştırmalı olarak aynı dönemde Karadağlı işçiler 332 milyon euro gönderirken, Sırp işçiler 4,6 milyar euro ile Avrupa’da en yüksek havale tutarına ulaştı. Merkez Bankası verilerine göre, resmi kanallar üzerinden gelen havaleler 2014’te 216,29 milyon euro iken, 2020’de 262,04 milyon euroya yükseldi. 2021 yılında 344,45 milyon euroya çıkan bu rakam, 2023’te 339,97 milyon euro olarak kaydedildi. Yetkililer, bankalar ve hızlı para transfer sistemleri dışında, döviz büroları ve nakit girişler yoluyla ülkeye giren gayri resmi havalelerin de önemli bir paya sahip olduğuna dikkat çekiyor. Ulusal Banka, nakit havalelerin yaygınlığı nedeniyle göçmenler tarafından gönderilen toplam tutarın kesin olarak ölçülmesinin zor olduğunu vurguluyor.