AB'den tarihi bir adım: Çevreyi kirleten ürünlere 'Yeşil Gümrük Vergisi'

Mekanizma ilk aşamada şu ürün gruplarını kapsayacak: Çelik ve demir, alüminyum, çimento, hidrojen, elektrik, gübre.

Avrupa Birliği (AB), iklim değişikliğiyle mücadelede küresel ölçekte ses getirecek yeni bir düzenlemeyi bugün itibarıyla hayata geçiriyor. "Guardian" gazetesinin haberine göre, çelik, çimento ve diğer yüksek karbon salımlı ürünlerin üreticilerini hedef alan yeni "yeşil gümrük vergileri" veya resmi adıyla "Karbon Sınır Düzenleme Mekanizması" (Carbon Border Adjustment Mechanism - CBAM) uygulamaya konuluyor. Bu yeni mekanizmanın temel amacı, AB pazarında satış yapan şirketlerin, karbon emisyonlarına ilişkin sıkı AB düzenlemelerine uymasını sağlamak ve uymayanlarla etkin bir şekilde mücadele etmek. Böylece, daha az katı çevre standartlarına sahip bölgelerdeki düşük üretim maliyetli rakiplerin, AB şirketlerine haksız rekabet avantajı sağlamasının önüne geçilmesi hedefleniyor. "Avrupalı Üreticiler Teşvik Edilmeli" Avrupa Komisyonu sözcüsü Stefan de Keersmaecker, yeni sistemin iklim hedeflerine ulaşmada kilit rol oynayacağını vurguladı. Keersmaecker, "Avrupalı üreticiler bu tedbirlerden cesaret almalı. CBAM, karbon emisyonlarını azaltmayı (dekarbonizasyonu) artırmak ve Avrupalı şirketlerin küresel sahada rekabet edebilmesini sağlamak için hayati ve uzun zamandır beklenen reformları getiriyor" dedi. Hangi Ürünler Kapsamda? Mekanizma ilk aşamada şu ürün gruplarını kapsayacak: Çelik ve demir, alüminyum, çimento, hidrojen, elektrik, gübre. AB'nin planlarına göre, 2028 yılı itibarıyla bu kapsam, çelik ve alüminyum kullanan ürünlere (makinalar, elektrikli aletler vb.) genişletilecek. Bu genişlemenin amacı, üreticilerin karbon emisyonu düzenlemelerinden kaçınmak için üretimlerini Avrupa dışına taşımasını önlemek. Sistem Nasıl İşleyecek? AB dışından gelen üreticiler, AB'ye ihraç ettikleri malların üretiminde açığa çıkan karbon emisyonları için "sertifika" satın almak zorunda kalacak. Bu sertifikaların fiyatı, AB içindeki şirketlerin ödediği karbon fiyatıyla uyumlu olacak. Böylece, kirli üretim yapan firmaların AB pazarında maliyet avantajı elde etmesi engellenecek. Bu radikal adım, AB'nin 2050 yılına kadar "iklim nötr" olma hedefinin temel taşlarından biri olarak görülüyor ve küresel ticarette çevre standartlarını yükseltmek için bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Sistem, ticaret ortakları arasında tartışmalara yol açsa da, AB iklim politikasının somut bir göstergesi niteliğinde.