Sağlık ihalelerinde yolsuzluk riski: Şikayetler usulsüzlükleri ortaya koyuyor

Sivil İletişim Merkezi’nin araştırmasına göre, teklif değerlendirme aşaması kayırmacılık ve yolsuzluğun en yoğun olduğu süreç olarak öne çıkıyor.

Sivil İletişim Merkezi, sağlık sektöründeki kamu ihalelerinde tespit edilen yolsuzluk şemalarını içeren kapsamlı bir çalışma yayınladı. Araştırmaya göre, şirketler tarafından yapılan şikayetlerin yüzde 71’inde, en avantajlı teklifin seçilmesine ilişkin karar tartışmalı bulunuyor. Bu da yolsuzluğun en yoğun olarak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Belirsiz kriterler ve kayırma riski Çalışmada, sağlık kurumlarının teklifleri genellikle tekdüze ve açık olmayan kriterlerle değerlendirdiği, ihale dokümanlarının gerekliliklerini karşılamayan teklifleri seçtiği tespit edildi. En yaygın sorunlardan biri, ilaçların piyasaya sürülmesi ve ithalatı için gerekli belgelerdeki belirsizlikler. Bu durum idari engeller yaratıyor ve öznel karar verme riskini artırıyor. Ayrıca, teknik kriterlerin uygunsuz veya seçici olarak belirlenmesi, bazı şirketleri kayırma koşulları yaratıyor ve yolsuzluğa zemin hazırlıyor. Şikayetler az, risk yüksek Devlet Kamu İhaleleri Şikayet Komisyonu, şirketler tarafından sunulan şikayetlerin yüzde 42’sini kabul etmiş durumda. Bu, her ikinci şikayette sağlık sektöründeki ihalelerde usulsüzlük tespit edildiğini gösteriyor. Ancak bazı sağlık kurumları Komisyon kararlarına uymuyor. Bu durum, hukuki kesinlik ilkesinin ihlali ve gizli kayırmacılık şüphesi yaratıyor. Araştırmaya göre, itiraz edilen sağlık ihalelerinin oranı yüzde 1,95; ülke genelindeki tüm ihalelerdeki yüzde 3’lük oranın altında kalıyor. Bu, yasal korumanın ihalelerde yolsuzlukla mücadelede etkili bir araç olarak kullanılmadığını gösteriyor. Kamu fonları risk altında Sivil İletişim Merkezi, az sayıda itirazın sağlık kurumlarını yasal normlara uymaya zorlamadığını, bunun da sözleşmelerin taraflı verilmesi ve kamu fonlarının kötüye kullanılması riskini artırdığını vurguladı.