Maden ihalelerine sivil toplum tepkisi: 26 STK'dan hükümete iptal çağrısı

Söz konusu kararlar, ülkenin doğu kesimindeki 29 belediyeyi kapsıyor. Bu alanların önemli bir bölümünde daha önce prospeksiyon çalışmaları yapılmış veya detaylı arama ve metalik maden kaynaklarının işletilmesi için ruhsatlar verilmiş durumda.

Yirmi altı sivil toplum kuruluşu, inisiyatif ve platform, hükümetten metalik maden kaynaklarına yönelik prospeksiyon ruhsatlarına ilişkin kararları ve kamu ihalelerini acilen iptal etmesini veya yürürlükten kaldırmasını talep etti. Başvuru, 23 Aralık 2025 tarihli "Kuzey-Kuzeydoğu" sahasına ilişkin Karar No. 50-10567/13, 30 Haziran 2026 tarihli "Doğu" sahasına ilişkin Karar No. 57-4047/9, 2/2026 sayılı Kamu İhalesi ve bu kararlara dayanarak yayımlanabilecek diğer tüm ihaleleri kapsıyor. Sivil toplum kuruluşları, hükümetin ve Enerji, Madencilik ve Mineral Kaynaklar Bakanlığı'nın, tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi ile 6 Ağustos 2026'da yapılması planlanan elektronik açık artırma dahil olmak üzere tüm ihale süreçlerini derhal durdurmasını talep ediyor. 29 Belediyeyi Kapsayan Dev Sahalar Söz konusu kararlar, ülkenin doğu kesimindeki 29 belediyeyi kapsıyor. Bu alanların önemli bir bölümünde daha önce prospeksiyon çalışmaları yapılmış veya detaylı arama ve metalik maden kaynaklarının işletilmesi için ruhsatlar verilmiş durumda. Kuruluşların analizine göre, 2004 yılından bu yana çeşitli ruhsat türleriyle şu oranlarda alanlar kapsanmış durumda: Probiştip, Delçevo ve Karbinci: Yüzde 100 Pehçevo: Yüzde 97 Çeşinovo-Obleşevo: Yüzde 94 Kratovo: Yüzde 89 Zrnovci ve Vinica: Yüzde 87 Radoviş: Yüzde 86 Berovo: Yüzde 85 Hukuki İhlal İddiası: "Aynı Sahaya İkinci Kez Ruhsat Verilemez" Kuruluşlar, hükümetin yeni ruhsat kararlarının kapsadığı alanların önemli bir kısmının, daha önce araştırılmış alanlar, mevcut ve geçmiş detaylı arama ruhsatları ile işletme ruhsatlarıyla örtüştüğüne dikkat çekiyor. Bu durumun, Mineral Kaynaklar Kanunu'nun 7-a maddesinin 2. fıkrasını ihlal ettiğini belirten kuruluşlar, söz konusu maddenin daha önce araştırılmış alanlarda, detaylı arama ruhsatı başvurusu yapılan alanlarda, halihazırda detaylı arama veya işletme ruhsatı verilmiş alanlarda prospeksiyon çalışmalarını yasakladığını vurguluyor. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Bakanlık, teklifi hükümete sunmadan önce sınırları doğru bir şekilde belirlemek ve yasal olarak yasaklanmış tüm alanları hariç tutmakla yükümlüydü. Bu alanların daha geniş bir ruhsat sahasına dahil edilmesine izin verilmez ve sürecin daha sonraki bir aşamasında bu hata düzeltilemez." Süreler Daralıyor: 3 İş Günü Süre Verildi Kuruluşlar, yaklaşan son teslim tarihleri nedeniyle ihale süreçlerinin derhal durdurulmasını ve hükümetin, alınan tedbirlere ilişkin olarak 3 iş günü içinde kendilerini yazılı olarak bilgilendirmesini talep ediyor.