Kuzey Makedonya'da yılda 755 bin ton çöp: Kişi başına 417 kilogram

Ülkede oluşan evsel atığın büyük çoğunluğu hanelerden kaynaklanıyor. Verilere göre, toplam atık miktarının yüzde 84'ünü vatandaşlar kendi evlerinde üretirken, geriye kalan yüzde 16'lık kısım ise marketler, restoranlar ve ofisler gibi ticari sektörden geliyor.

Geçtiğimiz yıl ülkede toplam 755 bin 700 ton evsel atık oluşturuldu. Bu rakam, her bir vatandaşın ortalama 417 kilogram çöp ürettiği anlamına geliyor. Resmi verilere göre, atık miktarı 2024 yılına kıyasla yaklaşık yüzde 5 oranında azaldı. Kişi başına düşen atık miktarında yaklaşık 20 kilogramlık bir düşüş yaşanırken, bu ortalamanın Avrupa ülkelerinin gerisinde kaldığı belirtiliyor. Oluşturulan toplam evsel atığın yaklaşık 640 bin tonu çöp depolama sahalarına gönderildi. Vatandaşlar daha az atık üretmesine rağmen, belediye atık şirketlerinin bir önceki yıla göre daha fazla atık topladığı kaydedildi. Devlet İstatistik Ofisi'nin aktardığına göre, toplanan atıktaki bu artış, toplu toplama sisteminin genişletilmesi ve daha fazla yerleşim biriminin sisteme dahil edilmesinden kaynaklanıyor. Sanayi atıklarında Avrupa ortalamasının çok altındayız İstatistikler aynı zamanda ekonomik faaliyetlerden kaynaklanan atıkları da kapsıyor. Sanayi sektörü 2024 yılında yaklaşık 1,2 milyon ton atık üretti. Bu, kişi başına yıllık yaklaşık 655 kilogram anlamına geliyor. Bu miktar, bazı Avrupa ülkelerinde kişi başına yıllık birkaç bin kilograma ulaşan sanayi atığı ortalamasının oldukça altında kalıyor. Çöplerin yüzde 84'ü evlerden geliyor Ülkede oluşan evsel atığın büyük çoğunluğu hanelerden kaynaklanıyor. Verilere göre, toplam atık miktarının yüzde 84'ünü vatandaşlar kendi evlerinde üretirken, geriye kalan yüzde 16'lık kısım ise marketler, restoranlar ve ofisler gibi ticari sektörden geliyor. Geri dönüşüm hala yetersiz: en büyük pay karışık çöpte Atık kompozisyonu analizine göre, ayrıştırma henüz düşük seviyede. Toplam atığın yaklaşık 553 bin tonu, yani büyük çoğunluğu, karışık evsel atıktan oluşuyor. Ayrıştırılan atıklar arasında en büyük payı yaklaşık 35 bin tonla organik atık alırken, onu 15,5 bin tonla plastik ve yaklaşık 10 bin tonla kağıt takip ediyor. Ayrıştırılan metal miktarı ise yok denecek kadar az. En fazla atık Üsküp Bölgesi'nde üretilirken ve toplanırken, en düşük miktar ise Kuzeydoğu Bölgesi'nde kaydedildi. Toksik atık tehlikesi: Kuzey Makedonya'da oran yüzde 25, AB'de yüzde 5 Sanayi atıkları açısından Kuzey Makedonya, Avrupa'nın düşük miktarda atık üreten ülkeleri arasında yer alıyor. Ülkede kişi başına yıllık yaklaşık 655 kilogram sanayi atığı üretilirken, Avrupa Birliği ortalaması yaklaşık 4.850 kilogram seviyesinde. Almanya, AB içinde en büyük miktarda sanayi atığı üretmesine rağmen, bu atıkların büyük bir kısmı yeniden üretim sürecine kazandırılıyor. Benzer şekilde Slovenya da Kuzey Makedonya'dan daha fazla sanayi atığı üretiyor ancak geri dönüşüm ve işleme oranı oldukça yüksek. Kuzey Makedonya verilerinde öne çıkan en ciddi sorun ise tehlikeli yani toksik atıkların payı. Ülkede bu oran sanayi atıklarının yaklaşık yüzde 25'ini oluştururken, Avrupa Birliği'nde bu oran yalnızca yüzde 5 civarında. Bu durum, AB ülkelerinde atıkların üretim aşamasında daha gelişmiş işleme ve nötralizasyon teknolojilerinin kullanılmasıyla ilişkilendiriliyor.