Kurumlarda ciddi ihlaller, yolsuzluklar ancak şeffaflıkta ilk adımlar atılıyor

Transparency International’ın raporu, yolsuzluk vakalarının sürdüğünü ancak bazı reform adımlarının atıldığını ortaya koydu.

Transparency International-Makedonya tarafından yayımlanan Mart 2026 tarihli “Bistro-matno (Berrak - bulanık)” raporu, ülkede yolsuzlukla mücadelede ciddi sorunların sürdüğünü ortaya koyarken, bazı alanlarda şeffaflık yönünde atılan adımlara da dikkat çekti. Raporda en dikkat çeken vakalardan biri, Devlet Tarım Müfettişliği müdürünün 50 bin euro rüşvet aldığı şüphesiyle tutuklanması oldu. İçişleri Bakanlığı verilerine göre, söz konusu rüşvetin tartışmalı malların ithalatını kolaylaştırmak amacıyla talep edildiği ve paranın bir aracın koltuğu altında gizlenmiş halde bulunduğu belirtildi. Yargı sistemine ilişkin bulgular da raporda geniş yer aldı. Yargı Konseyi, Üsküp İstinaf Mahkemesi hakimlerinin ihmalkâr ve meslek dışı davranışları nedeniyle bazı davaların zaman aşımına uğradığını tespit etti. Karar süreçlerinde yasal sürelerin ihlal edildiği ve davaların gereksiz şekilde uzatıldığı vurgulandı. Denetim raporları, kamu kurumlarında ciddi usulsüzlükleri de ortaya çıkardı. Topluluklar Arası İlişkiler Bakanlığı bünyesinde 30 dizüstü bilgisayarın kayıp olduğu, devam kayıtları olmadan maaş ödemeleri yapıldığı ve mülkiyet belgesi bulunmayan araçlara yakıt sağlandığı belirlendi. Ayrıca Devlet İnşaat Denetleme Kurumu’nun uzun süredir vekaleten yönetildiği ve denetim kapasitesinin zayıfladığı ifade edildi. 2024 seçimlerine ilişkin denetimlerde ise Devlet Seçim Komisyonu çalışmalarında ciddi usulsüzlükler tespit edildi. Yaklaşık 23 milyon euroya mal olan seçim sürecinde yasa dışı fon tahsisi, tartışmalı ihaleler ve gizli materyallerin uygunsuz şekilde saklanması gibi ihlaller rapora yansıdı. Raporda ayrıca, ihbarcıların korunmasına yönelik sistemin zayıf olduğu vurgulandı. Kurumların yalnızca yaklaşık yüzde 20’sinde ihbarları kabul edecek yetkililerin bulunduğu, bu durumun yolsuzlukla mücadelede önemli bir eksiklik oluşturduğu belirtildi. Sağlık sektöründe ise bazı hastaların hizmetlere daha hızlı erişim için gayriresmî ödemeler yapmak zorunda kaldığına dair bulgular dikkat çekti. Vatandaşların büyük kısmının ise kurumlara güvensizlik nedeniyle bu tür vakaları bildirmediği ifade edildi. Öte yandan rapor, bazı olumlu gelişmelere de işaret etti. Anayasa Mahkemesi, Mart ayı itibarıyla oturumlarını canlı yayınlama kararı alarak şeffaflık adına önemli bir adım attı. Ayrıca Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu, mal varlığı beyanını sunmayan 234 belediye meclis üyesi hakkında soruşturma başlattı. Bunun yanı sıra, Mali Polis Müdürlüğü’nün, yaklaşık 68 bin 500 euro tutarında yasa dışı menfaat sağlama girişimi şüphesiyle “Komunalna Higiena” Üsküp’ün eski müdürü hakkında suç duyurusunda bulunduğu bildirildi.