Eski Cumhurbaşkanı Pendarovski: AB fiilen üyelik kriterlerini değiştirdi

Pendarovski, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi ve uluslararası kuruluşlar tarafından Üsküp'te düzenlenen "Avrupa Yolunda Navigasyon: Fırsatlar ve Zorluklar" başlıklı paneldeki konuşmasında, Ukrayna ve Moldova'nın birdenbire genişleme sırasının başına geçmesini bu değişimin en somut göstergesi olarak gösterdi.

Kuzey Makedonya eski Cumhurbaşkanı Stevo Pendarovski, Avrupa Birliği'nin (AB) genişleme kriterlerini fiilen değiştirdiğini ve Birliğin barış projesinden güvenlik projesine dönüştüğünü söyledi. Pendarovski, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi ve uluslararası kuruluşlar tarafından Üsküp'te düzenlenen "Avrupa Yolunda Navigasyon: Fırsatlar ve Zorluklar" başlıklı paneldeki konuşmasında, Ukrayna ve Moldova'nın birdenbire genişleme sırasının başına geçmesini bu değişimin en somut göstergesi olarak gösterdi. "Genişleme artık kriterlere dayalı bir süreç olarak değil, jeopolitik bir süreç olarak işliyor. AB barış projesinden güvenlik projesine dönüşüyor. Brüksel asla yeni üyelik kriterleri olduğunu söylemeyecek. Peki, topraklarının yüzde 20'sinden fazlası işgal altında ve savaş halinde olan Ukrayna şimdi nasıl bu kadar çok reform yapabiliyor? Brüksel'e göre Karadağ ve Arnavutluk son üç yıldır büyük reformlar yapıyor, daha önce de yapıyorlardı ama bu neden kaydedilmedi?" diye sordu. Pendarovski, bölgede de gerekli reformların yapılmadığını ve AB'nin jeopolitik nedenlerle buna göz yumduğunu belirtti. "Momentum kaybolursa ne olacak?" Pendarovski, AB'nin iç işbirliğini derinleştirmediği gibi nitelikli çoğunlukla oylama imkanlarını da artırmadığını ve bunun hiçbir zaman olmayacağını öngördü. Bölgenin demokratik olarak ilerlemediğini, aksine gerilediğini ve azınlık hakları konusunda istikrarsızlık olduğunu söyledi. Ukrayna'daki savaşın bitmesi ve jeopolitik momentumun kaybolması halinde ne olacağı sorusunu gündeme getiren Pendarovski, "İşler eski 'olağan işleyişe' mi dönecek?" dedi. Pendarovski, AB'nin bir askeri güç haline gelebileceğine de inanmadığını ifade etti: "AB, yumuşak güç politikalarını teşvik etti ve 'sert gücü' ABD'nin söz sahibi olduğu NATO'ya bıraktı. Birinin AB'nin ABD olmak istediğine inanması büyük bir hatadır. Üye ülkler savunma altyapısına çok yatırım yapıyor olsa da, bu AB'nin küresel bir askeri güç olacağı anlamına gelmez. Zira ne AB'nin bir 'ulusal çıkarı' var, ne de vatandaşlar böyle bir rolü destekliyor." ESI'den Bender: AB askeri güç olmak istemiyor, mecbur kalıyor Avrupa İstikrar Girişimi'nin (ESI) temsilcisi Christoph Bender ise AB'nin askeri güç olmak istemediğini, ancak ABD korumasının azalması nedeniyle ortak savunmayı güçlendirmek zorunda kaldığını belirtti. Bender'e göre bölge ülkeleri için en iyi yol hâlâ AB üyeliği, ancak asıl soru buna nasıl ulaşılacağı. Genişleme momentumuna ve Avrupalı liderlerin açıklamalarına rağmen, Batı Balkan ülkelerinin çoğunun dinamiklerinin değişmediğini söyleyen Bender, her ülkenin yolunda takıldığı noktaları sıraladı: Kosova: tanınmama sorunu Kuzey Makedonya: ikili anlaşmazlıklar nedeniyle blokaj Sırbistan: iç siyasi durum Bosna-Hersek: durağanlık Bender, Arnavutluk ve Karadağ için bile üyelik sürecinin yakın olduğundan emin olmadığını, ancak AB'nin onları dahil etmek için elinden geleni yapacağını belirtti. AB'nin artık içeriye "Truva atları" almak istemediğini ve giriş standartlarını düşürmeyi beklemediğini vurguladı. Vujacic: AB liberal demokrasinin son kalesi Sırbistan'ın eski ABD Büyükelçisi Ivan Vujacic, ABD'nin artık genişleme için baskı yapmadığını ve AB'nin dünyada liberal demokrasinin "son kalesi" haline geldiğini söyledi. Brüksel'in Venezuela seçimleri gibi konularda açıklama yapmak yerine kendi bölgesine odaklanması gerektiğini belirtti. Vujacic, Sırbistan'ın on yıl önce Avrupa entegrasyonundan fiilen vazgeçtiğini, ancak mevcut yönetimin bunu vatandaşlara söyleyemediğini, gençler dışında kimsenin üyelikle ilgilenmediğini iddia etti. İlginç bir çelişkiye de dikkat çekti: "Müzakerelerde ne kadar çok bölüm açılırsa, demokrasi endeksinde o kadar aşağılara düşüyoruz."