Bulgaristan Dışişleri Bakanı Çamova: Kuzey Makedonya ile diyalogun anahtarı anti-Bulgar olmayan söylem

Bulgaristan’ın tutumunun net olduğunu vurgulayan Çamova, “Kuzey Makedonya’dan anti-Bulgar olmayan bir siyasi anlatıya hazır olduğunun görülmesi önemli. Şimdiye kadar bu anlatı belirleyiciydi” dedi. Çamova, Üsküp’ün Bulgaristan’ın ek taleplerde bulunabileceği ve mevcut tutumunu değiştirebileceği yönündeki iddialarını da yersiz olarak nitelendirdi.

Bulgaristan Dışişleri Bakanı Velislava Petrova-Çamova, Kuzey Makedonya ile diyalogda hükümetin ve Dışişleri Bakanlığı’nın 2022’deki konsensüs ile Bulgar parlamentosunun sonraki kararlarına göre hareket ettiğini söyledi. Çamova, bu kararların Bulgaristan’ın tutumunu açıkça ortaya koyduğunu belirtti. Bulgaristan parlamentosundaki oturumda milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Çamova, Kuzey Makedonya tarafından anti-Bulgar olmayan bir siyasi anlatıya hazır olunduğunun görülmesinin önemli olduğunu ifade etti. Çamova’ya göre şimdiye kadar bu anlatı belirleyici oldu ve iki taraf arasındaki diyalog bu değişmedikçe zorlu kalacak. “Arabuluculuk olağan değil” Çamova, Üsküp’ün Bulgaristan ile diyalogda Brüksel’deki kurumların temsilcilerinin de yer alması yönündeki ısrarına ilişkin olarak, bir AB üyesi ülke ile aday ülke arasında ikili nitelik taşımayan, Avrupa düzeyinde kabul edilmiş anlaşmalar için arabulucu bulunmasının olağan olmadığını savundu. Bulgaristan’ın tutumunun net olduğunu vurgulayan Çamova, “Kuzey Makedonya’dan anti-Bulgar olmayan bir siyasi anlatıya hazır olduğunun görülmesi önemli. Şimdiye kadar bu anlatı belirleyiciydi” dedi. Çamova, Üsküp’ün Bulgaristan’ın ek taleplerde bulunabileceği ve mevcut tutumunu değiştirebileceği yönündeki iddialarını da yersiz olarak nitelendirdi. Eski Dışişleri Bakanı Georg Georgiev ise Çamova’ya Üsküp’ün tutumunda siyasi mantık aramaması yönünde “dostane bir tavsiye” verdiğini söyledi. Georgiev, “Siyasi mantık arıyorsunuz ama yok. Birkaç kez davranışları ve söylemleri için bir temel bulmaya çalıştık. Davranışlarında kesinlikle mantık yok” ifadelerini kullandı. Anlaşmazlığın temeli Bilindiği gibi Bulgaristan, Kuzey Makedonya makamlarından Bulgaristan’ın en yüksek hukuki belgesi olan Anayasa’nın giriş kısmına Bulgarların da eklenmesini öngören anayasa değişikliklerini yapmasını talep ediyor. Üsküp ise Bulgaristan’ın ülkenin AB yolunda ek koşullar ileri sürmeyeceğine dair garanti istiyor. Hükümetin önerilerinden biri, anayasa değişikliklerinin kabul edilmesi halinde bunların gecikmeli olarak yürürlüğe girmesi ve ülkenin AB üyesi olmasının ardından geçerli olması. Başbakan Hristiyan Mickoski, 29 Eylül’de yaptığı açıklamada, ülkenin sunduğu reformların AB yolundaki ilerlemenin değerlendirilmesinde temel olması gerektiğini, Sofya ile diyalogun ise gerçek bir etki yaratması için AB veya NATO temsilcilerinin katılımıyla yürütülmesi gerektiğini söylemişti. Mickoski, “Oturup AB temsilcilerinin katılımıyla konuşmak mantıklı çünkü argümanların objektif olarak duyulması gerekiyor. İkili zeminde oturup konuştuğumuzda bunun ciddi bir özü olmuyor. Argümanlarımız geçerli değilse diğer argümanları kabul etmeye hazırız” demişti. Dışişleri Bakanı Timço Mucunski ise dün yaptığı açıklamada, Üsküp ile Sofya arasındaki açık sorunlara ilişkin diyalogun Avrupa kurumları ve AB üyesi ülkelerin desteğini aldığını, ülkenin bu süreçte net ve ilkeli tutumlarını koruduğunu belirtti. AB’den mesajlar Tartışma, AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos’un 4 Kasım’da Brüksel’de genişleme paketini tanıtırken yaptığı açıklamaların ardından gündeme geldi. Kos, Avrupa Komisyonu’nun iki ülke arasındaki ilişkiler için çok şey yaptığını ancak bunların tamamını açıklamadığını söyledi. Kos, 2026 genişleme paketini sunarken, katılım müzakerelerinin açılması ve “Temeller” başlıklı ilk kümenin açılması için Kuzey Makedonya’nın 2022’de anlaşılan ve azınlıkların Anayasa’ya eklenmesini öngören anayasa değişikliklerini kabul etmesi gerektiğini yineledi. Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komitesi’nde raporun sunulduğu oturumda, Kuzey Makedonya raportörü Komiser Kos’u Üsküp ile Sofya arasındaki ikili anlaşmazlığın aşılması için diplomatik çaba göstermeye çağırdı. Raportör, Hırvatistan ve Karadağ’ı açık sorunların diyalog yoluyla çözülmesi için olumlu örnek olarak gösterdi. İkili sorunların katılım sürecindeki ilerlemeyi engellememesi gerektiğini belirten raportör, çıkmazdan tek çıkışın Üsküp ve Sofya hükümetlerinin aynı masaya oturup konuşması olduğunu söyledi. Öte yandan AGİT Dönem Başkanı ve İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, dünkü resmi ziyaretinde Mucunski ile düzenlediği ortak basın toplantısında, AGİT’in ülkenin Avrupa entegrasyon sürecine hukukun üstünlüğü alanındaki durumu izleme ve analiz ederek, ayrıca komşu ülkelerle ilişkileri kolaylaştırarak katkı sağlayabileceğini söyledi.