Beş AB ülkesi Karadağ'a fren yaptı: Müzakere başlıkları Eylül'de kapanmıyor

AB Konseyi yetkilileri, tıkanıklığın esas olarak karmaşık ulusal prosedürler ve iç istişare ihtiyacından kaynaklandığını savunuyor.

Hollanda, Hırvatistan, Estonya, Litvanya ve Letonya, duyurulan hükümetler arası konferansa onay vermedi. Bu durum, resmi Podgorica'nın yıl sonuna kadar katılım müzakerelerini tamamlama planını belirsizliğe sürükledi. Brüksel'de ay başında dört başlığın kapatılması olasılığı değerlendirilse de, 27 üye ülke arasında konsensüs sağlanamaması nedeniyle plan suya düştü. Hollanda, koşulların yerine getirilip getirilmediğine dair ek analiz yapılması için entegrasyon sürecine ara verilmesini resmen talep etti. Bu talep hemen Hırvatistan ile üç Baltık ülkesi Estonya, Litvanya ve Letonya'dan destek gördü. AB Konseyi yetkilileri, tıkanıklığın esas olarak karmaşık ulusal prosedürler ve iç istişare ihtiyacından kaynaklandığını savunuyor. Bir Konsey temsilcisi, "Başlıkların çoğu son derece teknik ve her üye ülkenin kapsamlı iç istişareler yürütmesini gerektiriyor" dedi ve hazırlıkların zamanında tamamlanmadığını öne sürdü. Ancak bürokratik açıklamaların arkasında ciddi diplomatik anlaşmazlıklar yatıyor. Diplomatik kaynaklar, bazı Karadağlı yetkililerin eylemlerinin belirli Avrupa başkentlerinin tutumunu doğrudan etkilediğini belirtiyor. Özellikle Karadağ Parlamentosu Başkanı Andrija Mandić'in savaş suçlusu Ratko Mladić'in ölümü nedeniyle taziye mesajı yayımlaması sert tepki çekti. Zagreb hükümeti bu adımı Avrupa'nın temel değerlerine aykırı, kabul edilemez bir hareket olarak değerlendirdi ve geçmişle yüzleşme ile uluslararası mahkeme kararlarına saygı konusunda ısrar etmeye devam edeceğini açıkladı. Hırvatistan ile gergin ilişkiler, deniz sınırlandırması ve "Jadran" okul gemisinin mülkiyetinden Hırvat azınlığın haklarına ve Podgorica'nın Haziran 2024'te kabul ettiği Jasenovac kampı kararına kadar açık ikili anlaşmazlıkları da kapsıyor. Bu konular şu an için dış politika ve güvenlik politikasına ayrılan 31. başlığın kapatılmasını engelliyor. Karadağ şu ana kadar toplam 33 başlıktan 18'ini kapattı; bunlardan altısı son aylarda kapatıldı. Hükümetin planı, katılım anlaşmasının 2027'de tamamlanması ve ülkenin 2028'de tam üye olması amacıyla kalan 15 başlığın tamamının Aralık sonuna kadar kapatılmasını öngörüyor. Karadağ Avrupa İşleri Bakanı Maida Gorčević, mevcut tıkanıklıklara rağmen reformların tüm hızıyla devam ettiğini söyledi. Gorčević, Litvanya ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, "Yıl sonuna kadar kalan müzakere başlıklarını kapatmak amacıyla reformları tamamlıyoruz" dedi. Üye ülkeler önümüzdeki haftalarda uzlaşıya varırsa, bir sonraki hükümetler arası konferans fırsatı Ekim ayında doğabilir.