UNICEF: Okullarda sağlıksız gıda alarmı

UNICEF destekli araştırma, okullarda sağlıksız yiyecek ve içeceklerin yaygın olduğunu, sağlıklı seçeneklerin ise sınırlı kaldığını ortaya koydu.

Kuzey Makedonya’daki okul beslenme ortamlarına ilişkin yapılan yeni ulusal değerlendirme, okullarda ve okul çevresinde sağlıksız yiyecek ve içecek seçeneklerinin yaygın olduğunu, sağlıklı alternatiflerin ise sınırlı kaldığını ortaya koydu. Eğitim ve Bilim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Halk Sağlığı Enstitüsü işbirliğiyle, UNICEF’in desteğiyle yürütülen çalışma, ülkedeki okul beslenme ortamlarına ilişkin ilk kapsamlı değerlendirme olma özelliği taşıyor. Araştırma kapsamında 40 ilkokul ve ortaokul incelenirken, yaklaşık bin 700 öğrenci çalışmaya katıldı. Araştırmanın bulgularına göre, çocukların okulda yiyecek satın almak istemesi durumunda sağlıksız seçenekler hemen her zaman erişilebilir durumda bulunurken, sağlıklı seçenekler çoğu zaman mevcut olmuyor. Değerlendirmede, ulusal okul beslenme programının bulunmaması nedeniyle birçok öğrencinin okul kantinlerinden veya otomatlardan yiyecek satın aldığı belirtildi. Yiyecek satışı yapılan okulların tamamında sağlıksız ürünlerin bulunduğu ifade edilirken, öğrencilerin okul çevresindeki mağazalardan da yoğun şekilde şekerli içecekler ile yağ, şeker ve tuz oranı yüksek ultra işlenmiş gıdalara erişebildiği kaydedildi. Öğrenciler daha sağlıklı seçenekler istiyor Araştırma, yemek hizmeti sunan okulların ulusal beslenme standartlarına uyduğunu ancak okul atıştırmalıkları arasında sık sık sağlıksız yiyeceklerin yer aldığını ortaya koydu. Bu durumun, sağlıksız ürünlere yönelik daha sıkı kurallara ihtiyaç duyulduğunu gösterdiği belirtildi. Öte yandan öğrenciler arasında daha sağlıklı okul beslenme ortamına yönelik güçlü destek olduğu vurgulandı. Öğrencilerin yüzde 80’inden fazlası okullarda sağlıklı ve besleyici yemekler sunulmasını desteklerken, yüzde 60’ı sağlıksız yiyeceklerin erişilebilirliğinin azaltılmasının daha sağlıklı tercihler yapmalarına yardımcı olacağını düşünüyor. Öğrencilerin yüzde 85’i ise okulda satılan yiyeceklerin uygun fiyatlı olması gerektiğini ifade etti. UNICEF Kuzey Makedonya Temsilcisi Leslie Miller, çocukların sağlıksız yiyeceklerin yaygın şekilde bulunduğu ve yoğun biçimde reklamının yapıldığı ortamlarda büyüdüğünü belirterek, sağlıklı seçeneklerin ise sınırlı kaldığını söyledi. Miller, okullarda sağlıklı beslenmeyi destekleyen ortamların oluşturulmasının çocukların sağlığını korumak ve yaşam boyu sağlıklı alışkanlıklar geliştirmelerini sağlamak açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. #What’sThereToEat kampanyası başlatıldı Araştırma bulguları, Kuzey Makedonya’da 7-9 yaş grubundaki çocukların yaklaşık üçte birinin fazla kilolu veya obez olduğuna ilişkin mevcut verileri de destekliyor. Değerlendirmede, okul ortamının çocukların günlük beslenme tercihleri üzerindeki etkisine dikkat çekildi. Raporda ayrıca okul yemekleri ve atıştırmalıkları için mevcut beslenme standartlarının güçlendirilmesi, sağlıklı seçeneklere erişimin artırılması, tuz, şeker ve yağ oranı yüksek yiyeceklerle şekerli içeceklerin sınırlandırılması ve ultra işlenmiş gıdaların reklamlarına yönelik daha sıkı önlemler alınması önerildi. Çocukların sesini desteklemek amacıyla UNICEF ve ortakları tarafından ülke genelindeki beş okuldan çocuk ve gençlerin katılımıyla #What’sThereToEat kampanyası başlatıldı. Kampanya kapsamında daha sağlıklı okul yemekleri ve sağlıksız gıda reklamlarına daha az maruz kalınması çağrısı yapılırken, “Sağlıksız seçeneklerin baskın olduğu yerde sağlıklı seçim yapmak zordur” mesajı veriliyor. Sosyal medya yarışmasını da içeren kampanya ile öğrencilerin günlük yaşamda karşılaştıkları beslenme sorunlarına dikkat çekilmesi ve daha sağlıklı okul ortamları konusunda kamuoyu tartışması başlatılması hedefleniyor.