Ülkedeki yerel kamu işletmeleri finansal krizde: Her iki işletmeden biri zararda

Zararla çalışan işletme sayısı 2023'te 54 iken, 2024'te 71'e yükseldi.

Sivil İletişim Merkezi'nin yayınladığı kapsamlı araştırma, ülkedeki yerel kamu işletmelerinin alarm veren finansal tablosunu gözler önüne serdi. 2024 yılına ait verilere göre, bu işletmelerin %55'inden fazlası derin zararla çalışıyor. Zararlar Hızla Büyüyor, Borçlar Katlanıyor Araştırmanın ortaya koyduğu en çarpıcı sonuç, zararlardaki hızlı artış. 2024 yılında yerel kamu işletmelerinin toplam zararı, bir önceki yıla göre %56 oranında artarak 6,2 milyon avro daha kötüleşti. Zararla çalışan işletme sayısı da 2023'te 54 iken, 2024'te 71'e yükseldi. Durum sadece zararla sınırlı değil. İşletmeler aynı zamanda ağır bir borç yükü altında. Toplam kısa vadeli borçlar 193 milyon Euro seviyesinde. Daha da vahimi, incelenen 128 işletmeden 126'sı bu kısa vadeli yükümlülüklerini ödeyemez durumda. Borçların büyük kısmı ise az sayıda işletmede yoğunlaşmış durumda; en borçlu 10 işletmenin borcu, toplamın %40'ını oluşturuyor. Üsküp Su İdaresi: Hem En Büyük Zarar, Hem En Büyük Borç Krizin en sembolik ismi başkent Üsküp'ün "Su ve Kanalizasyon İdaresi". İşletme, 53.3 milyon avroluk ödenmemiş borcuyla en borçlu kurum olmasının yanı sıra, aynı zamanda en büyük zararı da bu işletme veriyor. Sorunun boyutunu gösteren bir diğer gösterge ise, yerel kamu işletmelerinin neredeyse üçte birinin banka hesaplarının bloke olmuş durumda olması. Kar Eden Azınlık da Var, Ancak... Tablonun tek olumlu tarafı, bir grup işletmenin kar etmeyi sürdürmesi. Ancak kar eden işletme sayısı azalmış olsa da, bu işletmelerin 2024'te elde ettiği toplam kar %24 artışla yaklaşık 5,4 milyon avroya ulaştı. Bu, sağlıklı işletmelerin performansının iyileştiğine, ancak genel tablonun sorunlu işletmelerin ağırlığı nedeniyle kötüleştiğine işaret ediyor. 12.000'den Fazla Çalışanın Geleceği Belirsiz Finansal kriz, bu işletmelerde sürekli kadroda çalışan toplam 12.009 kişinin istihdam geleceğini de belirsizliğe sürüklüyor. En fazla çalışan, binin üzerinde personelle başkent Üsküp'teki "Komunal Hijyen", JSP ve "Su ve Kanalizasyon İdaresi"nde bulunurken, taşrada ise İştip'teki "Isar" işletmesi öne çıkıyor. Uzmanlar, yerel yönetimlerin bu işletmelerde acilen verimlilik ve şeffaflık odaklı köklü yapısal reformlara gitmemesi halinde, finansal krizin daha da derinleşerek temel kamu hizmetlerini aksatabileceği ve istihdamı tehdit edebileceği uyarısında bulunuyor.