Sağlıkta yolsuzluk biliniyor, ancak yetkililere bildirenlerin oranı yüzde 7

ESE Derneğinin araştırmasına göre, sağlık çalışanlarının yaklaşık yüzde 84’ü sektörde yolsuzluğun yaygın olduğunu düşünüyor. Ancak yolsuzluktan haberdar olanların yalnızca yüzde 7’si durumu yetkililere bildiriyor. Ülke genelinde 160’tan fazla sağlık çalışanına yolsuzlukla mücadele, mesleki etik ve ihbar mekanizmaları konusunda eğitim verildi.

Sağlık sektöründe yolsuzluğun yaygın olduğu düşünülmesine rağmen, bu tür olayların yetkililere bildirilme oranı düşük kalıyor. Kadınların Özgürleşmesi, Dayanışması ve Eşitliği Derneği (ESE) tarafından 2025 yılı sonunda gerçekleştirilen araştırmaya göre, sağlık çalışanlarının yaklaşık yüzde 84’ü sektörde yolsuzluğun kısmen veya oldukça yaygın olduğunu düşünüyor. Buna karşılık, yolsuzluktan haberdar olanların yalnızca yüzde 7’si ilgili olayları yetkililere bildiriyor. Bu tablo karşısında ESE Derneği, sağlık sektöründe yolsuzluğun tespit edilmesi ve önlenmesine yönelik sağlık çalışanlarının bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla ülke genelinde eğitimler düzenledi. Makedonya’nın tüm planlama bölgelerini kapsayan sekiz şehirde gerçekleştirilen eğitimlere 160’tan fazla sağlık profesyoneli ve ilgili sektör çalışanı katıldı. Doktorlar, hemşireler, ebeler, psikologlar, sosyal hizmet uzmanları ve idari personelin yer aldığı eğitimler, ESE Derneğinin “Daha adil bir bakım için daha güçlü bir sistem: Sağlık sektöründe yolsuzluğun azaltılması” projesi kapsamında gerçekleştirildi. Yolsuzlukla mücadelede bildirim mekanizmaları öne çıkıyor ESE Derneği temsilcisi Boryan Pavlovski, eğitimlerin sağlık çalışanlarının mesleki etik, yolsuzluk risklerinin tespiti ve bildirim mekanizmalarının kullanımı konularındaki bilgi ve pratik becerilerini geliştirmeyi amaçladığını belirtti. Pavlovski, katılımcıların pratik örnekler, tartışmalar ve interaktif çalışmalar aracılığıyla yolsuzluğun farklı biçimlerini ele aldıklarını; mesleki standartların geliştirilmesi, hastalara eşit muamele edilmesi ve sağlık kurumlarında dürüstlük ilkelerinin korunması üzerinde çalıştıklarını aktardı. Kumanovo’da birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan Dr. Nina Bliznakovska Stoykoviç ise yolsuzlukla mücadelenin daha kapsamlı biçimde ele alınması gerektiğini vurguladı. Stoykoviç, sağlık çalışanlarının şüpheli durumları tespit edip bildirmeye teşvik edilmesi için farkındalığın artırılması ve karşılıklı güvenin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Stoykoviç ayrıca, usulsüzlükleri bildiren kişileri koruyan ve her başvurunun bağımsız, titiz ve adil biçimde incelenmesini sağlayan etkin mekanizmaların oluşturulması gerektiğini belirtti. Doğrulanan usulsüzlüklerin tekrarlanmasını önleyecek tedbirlerin de alınması gerektiğini ifade etti. Proje üç temel alana odaklanıyor ESE Derneği, Fransız Kalkınma Ajansı aracılığıyla Expertise France’ın desteğiyle yürüttüğü proje kapsamında sağlık sektöründe yolsuzlukla mücadele için üç temel alana odaklanıyor: sağlık çalışanlarının bu konudaki rollerinin güçlendirilmesi, yolsuzluğun tespiti ve bildirilmesi konusunda kamuoyu farkındalığının artırılması ve sağlık sektöründeki politika ve süreçlerin iyileştirilmesi. Proje, sağlık hizmetlerinde şeffaflığın ve hesap verebilirliğin artırılmasını, hastalara eşit muamele edilmesini ve yolsuzlukla mücadelede bildirim mekanizmalarının daha etkin kullanılmasını hedefliyor.