Marta Kos: Dünya değişti ve genişleme de onunla birlikte değişmeli

Avrupa Birliği Genişleme Komiseri Marta Kos, AB'nin genişleme politikasının kapsamlı biçimde yenilenmesini önerdi. Yeni yaklaşımda kademeli entegrasyon, aday ülkeler üzerinde daha sıkı denetim ve demokratik gerilemeye karşı daha güçlü güvenceler öngörülüyor. Kos, yeni üyeler arasında “Truva atlarının” yer almaması gerektiğini söyledi.

Avrupa Birliği Genişleme Komiseri Marta Kos, AB'nin genişleme sürecinin kapsamlı biçimde yeniden düzenlenmesine yönelik önerilerini açıkladı. Kos, Zagreb'de düzenlenen Hırvatistan Büyükelçiler Konferansı'ndaki konuşmasında, “Dünya değişti ve genişleme de onunla birlikte değişmeli” dedi. Avrupa Komisyonu'nun hazırladığı yeni yaklaşımın, 30'dan fazla üyeye sahip olacak bir AB'nin nasıl daha etkin çalışabileceğine odaklandığını belirtti. Konunun ekim ayında AB liderleri arasında yapılması beklenen önemli görüşmeler öncesinde yeniden gündeme taşındığı bildirildi. Kademeli entegrasyon ve daha sıkı denetim Kos'a göre AB, genişleme sürecinde “ya hep ya hiç” yaklaşımından uzaklaşmalı ve aday ülkeler için daha yapılandırılmış kademeli entegrasyon yolları oluşturmalı. Kos, aday ülkelerin tam üyelik öncesinde AB'nin bazı politikalarına ve mekanizmalarına daha erken ve kademeli şekilde dahil edilmesinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Tam üyeliğin ise tüm şartların yerine getirilmesinin ardından mümkün olacağını vurguladı. Komiser ayrıca yeni üyelerin AB'nin temel değerlerinden ve demokratik standartlarından geri adım atmasını önlemek için daha güçlü güvenceler gerektiğini belirtti. “Truva atlarını kabul etmemeliyiz” diyen Kos, bunun yalnızca bugün değil, gelecekte Birliğe katılacak ülkeler açısından da geçerli olması gerektiğini ifade etti. AB'nin karar alma mekanizması da değişebilir Kos, genişleyecek bir AB'nin işleyebilmesi için karar alma süreçlerinde ve kurumsal yapıda reform yapılması gerektiğini savundu. Bu değişikliklerin temel anlaşmaları yeniden açmadan gerçekleştirilebileceğini belirten Kos, karar alma süreçlerinin daha basit ve esnek hale getirilmesini önerdi. Bazı alanlarda bir üye ülkenin diğerlerinin ilerlemesini engelleyebileceği durumların azaltılabileceğini söyledi. Batı Balkanlar ve Ukrayna vurgusu Kos, genişleme sürecinde özellikle Karadağ'ın ilerlemesine, Arnavutluk'un hukukun üstünlüğü alanındaki performansına, Ukrayna ve Moldova'nın teknik ilerlemesine ve İzlanda'nın üyelik sürecini yeniden başlatma kararına dikkat çekti. Komiser daha önce de Kuzey Makedonya'nın Avrupa yolunda kademeli entegrasyonun önemini vurgulamıştı. Temmuz ayında Üsküp ziyaretinde reform gündemini ve AB'ye kademeli entegrasyon önceliklerini görüşmüştü. Kos, AB'nin önündeki yeni dönemi Soğuk Savaş sonrası büyük genişlemeyi mümkün kılan Helsinki toplantısına atıfla “yeni bir Helsinki anı” olarak tanımladı.