Kuzey Makedonya'da tarım destek programı küçük üreticiyi isyan ettirdi

Küçük üreticilerin hakları kısılırken, büyük tarım işletmeleri için destekleme üst limiti 500.000 avrodan 1 milyon avroya yükseltildi. Bu durum, "Zengin daha zengin olsun, küçük üretici yok olsun" eleştirilerine neden oldu.

Kuzey Makedonya hükümetinin 2026 yılı tarımsal destek programı, sektörde büyük tartışmalara yol açtı. Yeni düzenlemeler, küçük üreticileri zor durumda bırakırken, büyük tarım işletmelerine yönelik teşviklerin artırılması tepki çekti. Yeni Kurallar Küçük Üreticiyi Vuruyor Programla birlikte birçok kalemde destekleme için gereken minimum arazi büyüklükleri yükseltildi. Tarla bitkileri için gereken minimum alan 0,5 hektardan 0,7 hektara, bağ ve meyve bahçeleri için gereken alan ise 0,2 hektardan 0,5 hektara çıkarıldı. Bu değişiklik, özellikle 0,2-0,5 hektar arası küçük meyve ve bağ üreticilerini destek dışı bırakıyor. Meyve ve bağ üreticileri için getirilen bir diğer şart ise ürünlerinin yüzde 30'unu kayıtlı alım noktalarına teslim etme zorunluluğu. Ayrıca buğday, arpa, ayçiçeği gibi ürünlerde destekleme ödemeleri, belirlenen minimum verim ortalamalarına ulaşılması koşuluna bağlandı. Sertifikasız tohum kullanan buğday üreticileri de 2026'dan itibaren destek kapsamı dışında kalacak. Büyük Üreticiye Milyonluk Avro Destek Küçük üreticilerin hakları kısılırken, büyük tarım işletmeleri için destekleme üst limiti 500.000 avrodan 1 milyon avroya yükseltildi. Bu durum, "Zengin daha zengin olsun, küçük üretici yok olsun" eleştirilerine neden oldu. Çiftçiler Tepkili: "Ya Alamazsak, Ya Alamazsak?" Üreticiler, yeni koşulları yerine getirip getiremeyecekleri konusunda endişeli. Meyve üreticisi Gyorgi, "Erik alımı iki-üç yılda bir oluyor. Ya alım olmazsa ya da alıcılar maliyetimizi karşılamayan fiyatlar verirse? Kaç üreticiyi desteksiz bırakacaksınız?" diye sordu. Çiftçi Goce Nastevski, özellikle kısıtlı bölgelerde meyvecilik için gereken minimum alanın düşürülmesini talep ederken, Pano Argiev ise devletin kendisine 2024 ve 2025 yıllarına ait ödenmemiş destekleme borcu olduğunu iddia etti. Argiev, "Gerçek çiftçiye destek bu mu?" diyerek tepki gösterdi. Risto Atanasov ise desteklemelerin adil dağıtımı için "Sübvansiyonlar, tartı fişine bağlı olarak teslim edilen ürüne göre ödenmeli. Bunun dışındaki her şey rüzgar ve sis" yorumunu yaptı. Bakan Tripunovski: "Öncelik Gerçek Çiftçilerin" Tarım Bakanı Cvetan Tripunovski, eleştirilere yanıt vererek desteklerde kesinti olmadığını, aksine reformlarla üretimin artırılmasının hedeflendiğini söyledi. Bakan, yeni programla önceliğin tarımdan geçinen gerçek üreticilere verileceğini belirterek, geçmişte tespit edilen ve tarım arazisi işlemediği halde destek alan "sübvansiyon avcılarına" karşı bu yıl sıkı denetim yapılacağını duyurdu. Programın Rakamları 2026 Tarımsal Destek Programı kapsamında toplam 6 milyar Makedon Denarı (yaklaşık 97,5 milyon avro) ayrıldı. Temel gelir desteği için 770 milyon denar, bitkisel ve hayvansal üretimde doğrudan ödemeler için 2 milyar denar, 2020-2025 dönemine ait ödenmemiş destekleme borçları için ise 2,6 milyar denar ödenek ayrıldığı açıklandı.