Kuzey Makedonya bağımsızlığının 35. yılını kutluyor

8 Eylül 1991'de yapılan referandumda yüzde 96 oranında "evet" oyu çıkmıştı. Bugün ülke, inişli çıkışlı 35 yılı geride bıraktı.

Bugün Kuzey Makedonya, bağımsızlığının 35. yıl dönümünü kutluyor. 8 Eylül 1991'de düzenlenen referandumda, 1.132.595 seçmen sandık başına gitmiş ve yüzde 96,46 oranında "bağımsız ve egemen bir Makedonya" yönünde oy kullanmıştı. Referanduma katılım oranı ise yüzde 75,72 olarak kaydedildi. Ancak referandumu, ülkedeki etnik Arnavutların ve Sırpların önemli bir kısmı boykot etti. Arnavutlar, referandum sorusunda yer alan "yeni devletin diğer egemen Yugoslav cumhuriyetleriyle gelecekteki birliğe katılma hakkı" ifadesine itiraz ettiler. Dört ay sonra, Ocak 1992'de ülkenin batısındaki Arnavutlar kendi gayriresmî referandumlarını düzenleyerek yüzde 99 oranında bölgesel özerklik talebinde bulundular. Referandumdan bağımsızlığa giden yol 17 Eylül 1991'de Meclis, referandum sonuçlarına dayanarak Egemenlik ve Bağımsızlık Deklarasyonu'nu kabul etti ve uluslararası tanınma talebinde bulundu. Ülkenin yeni Anayasası ise 17 Kasım 1991'de kabul edildi. Kiro Gligorov, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı olarak seçildi. Devlet, 26 Nisan 1992'de Makedon denarını tedavüle sokarak parasal bağımsızlığını ilan etti ve ardından kendi ordusunu kurdu. Uluslararası tanınma ise aşamalı olarak geldi. Bulgaristan, 15 Ocak 1992'de bağımsızlığı tanıyan ilk ülke oldu. Türkiye ve Rusya aynı yıl içinde tanıdı. Batı Avrupa ülkeleri ise Nisan 1993'e kadar bekledi. BM üyeliği ve isim sorunu Makedonya, 8 Nisan 1993'te Birleşmiş Milletler'e 181. üye olarak kabul edildi. Ancak Yunanistan'ın itirazı nedeniyle üyelik geçici olarak "Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya" referansıyla gerçekleşti. Bu isim sorunu tam 25 yıl sürdü ve Haziran 2018'de imzalanan Prespa Anlaşması ile çözüldü. Anlaşmayla ülkenin adı "Kuzey Makedonya Cumhuriyeti" olarak değiştirildi. Eylül 2018'de yapılan referandumda vatandaşlar, AB ve NATO üyeliği yönünde anlaşmayı onayladı. Kuzey Makedonya, 27 Mart 2020'de NATO'nun 30. üyesi oldu. Zorlu 35 yıl: Savaş, kayıplar ve kazalar Bağımsızlık döneminde ülke, birçok zorlu olaya tanıklık etti: 2001'deki silahlı çatışma ve ardından imzalanan Ohri Çerçeve Anlaşması, 2004'te Cumhurbaşkanı Boris Traykovski'nin Mostar yakınlarında geçirdiği uçak kazası, 2017'de Meclis'te yaşanan şiddet olayları ve Bulgaristan ile süregelen tarih ve kimlik tartışmaları. Ülke ayrıca çok sayıda trajik kazayla da sarsıldı. 1993'te iki büyük uçak kazasında toplamda 199 kişi hayatını kaybetti. 2009'da Ohri Gölü'nde "İlinden" gemisinin batması sonucu 15 Bulgar turist öldü. 2016'daki sel felaketinde 22 kişi yaşamını yitirdi. 2019'da Laskarci yakınlarında meydana gelen otobüs kazasında 16 kişi öldü. 2021'de Bulgaristan'da Makedon yolcu otobüsünün yanması sonucu 45 kişi, Kalkandelen'deki modüler hastanede çıkan yangında ise 14 kişi hayatını kaybetti. En son trajedi ise 16 Mart 2025'te Koçana'daki "Pulse" gece kulübünde çıkan yangında yaşandı. Konser sırasında piroteknik malzemeler nedeniyle çıkan yangında 63 kişi hayatını kaybetti, 200'den fazla kişi yaralandı. Koçani yangını, bağımsızlık döneminin en büyük felaketlerinden biri olarak tarihe geçti. Gurur duyulan anlar da var Tüm zorluklara rağmen 35 yılda önemli başarılar da elde edildi. Vardar ve Kometal Gorçe Petrov'un Avrupa kupaları, basketbol ve hentboldaki başarılar, futbol takımının Avrupa Şampiyonası'na katılımı ve Deyan Georgievski'nin Tokyo Olimpiyatları'nda kazandığı gümüş madalya ülkenin gurur kaynakları arasında. Küçük ama büyük hedefleri olan bir ülke olarak Kuzey Makedonya, 35 yılda birçok bedel ödedi ancak yoluna devam ediyor.