Hükümet geleceğin emeklilerini riske mi atıyor?

Muhalefet, emeklilik fonundaki açığın büyüdüğünü ve ikinci emeklilik sütununun zayıflatılmasının gündemde olduğunu öne sürdü.

Ana muhalefet partisi SDSM, hükümeti emeklilik sistemini sistematik olarak zayıflatmakla suçladı. Parti, Emeklilik ve Maluliyet Sigortası Fonu'ndaki (PIOM) açığın yüzde 40 arttığını, ayrıca ikinci emeklilik sütununun da risk altında olduğunu savundu. SDSM'ye göre hükümet, ikinci emeklilik sütununu kaldırmayı ya da önemli ölçüde zayıflatmayı değerlendiriyor. Bu kapsamda, şu anda özel emeklilik fonlarına aktarılan primlerin bir bölümünün yeniden devlet emeklilik fonuna yönlendirilmesi planlanıyor. Muhalefet, bunun gelecekteki emekli maaşlarının güvencesini azaltacağını ve devlet bütçesi üzerindeki yükü artıracağını belirtti. Tartışma, Merkez Bankası Başkanı Trajko Slaveski'nin açıklamalarının ardından yeniden gündeme geldi. Slaveski, 2030-2032 yılları arasında emekli olacak sigortalıların yaklaşık yüzde 80'inin mevcut sistemle asgari emekli maaşına ulaşamayacağını ifade etti. Slaveski'ye göre bu grubun ikinci emeklilik sütununda yeterince uzun süre birikim yapmaması ve primlerin bir kısmının PIOM yerine özel fonlara aktarılması nedeniyle hem birinci sütundan daha düşük maaş alacakları hem de ikinci sütundaki birikimlerinin bu farkı kapatmaya yetmeyeceği öngörülüyor. Bu nedenle devletin müdahale etmek zorunda kalacağını belirten Slaveski, çözüm seçeneklerinden birinin primlerin daha büyük bölümünün yeniden birinci emeklilik sütununa aktarılması olduğunu söyledi. Merkez Bankası Başkanı, 2019 yılında da benzer bir uygulamanın yapıldığını hatırlatarak, ikinci sütunda bulunan yaklaşık 16 bin 500 sigortalının devlet emeklilik sistemine aktarıldığını ve bunun yaklaşık 40 milyon avroluk bir kaynak transferi anlamına geldiğini ifade etti. Öte yandan SDSM, Devlet Denetim Kurumu'nun PIOM'un 2024 yılına ilişkin raporunun da sistemdeki sorunları ortaya koyduğunu savundu. Raporda, Sağlık Sigortası Fonu ile özel emeklilik şirketlerine yönelik ödenmemiş yükümlülüklerin arttığı belirtiliyor. PIOM Müdürü Nikola Memov ise söz konusu eksikliklerin büyük bölümünün önceki yönetim dönemine ait olduğunu belirterek, emekli maaşlarının ödenmesi ve emeklilik sisteminin işleyişi konusunda herhangi bir risk bulunmadığını söyledi.