Dünya Su Günü: Makedonya’da su var ama koruma yetersiz

Halk Sağlığı Enstitüsü, su temini ve su kalitesinde kaydedilen ilerlemenin yetersiz olduğunu belirtirken, mevcut altyapı ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Dünya Su Günü kapsamında Kuzey Makedonya’da su kaynaklarına ilişkin tablo, erişimden çok kalite ve koruma sorunlarını gündeme taşıyor. Resmi verilere göre ülkede nüfusun yüzde 71,7’si merkezi şehir su şebekelerinden su alıyor. Ancak bu şebekelerden alınan örneklerin yüzde 4’ü fizikokimyasal, yüzde 3,5’i ise mikrobiyolojik açıdan kusurlu çıktı. Halk Sağlığı Enstitüsü, su temini ve yüzey suyu kalitesinin iyileştirilmesinde kaydedilen ilerlemenin yetersiz olduğunu değerlendiriyor. Uzmanlara göre bu durum, su sorununu yalnızca altyapı değil aynı zamanda halk sağlığı ve çevre güvenliği meselesine dönüştürüyor. Son yıllardaki veriler de benzer bir tabloyu ortaya koyuyor. Fizikokimyasal analizlerde kusurlu örnek oranları yüzde 0,7 ile yüzde 7 arasında, mikrobiyolojik analizlerde ise yüzde 0,85 ile yüzde 3,5 arasında değişiyor. Bu dalgalanma, su kalitesinin istikrarlı şekilde garanti altına alınamadığını gösteriyor. 2025 yılına ait yerel vakalar da endişeleri artırdı. Struga’da Şum kaynağındaki suyun bulanıklık nedeniyle kullanımı yasaklanırken, Üsküp’te Raşçe kaynağının olası endüstriyel kirlilik riski taşıdığına dair uyarılar yapıldı. Öte yandan yüzey sularında da durum dengesiz. Ohri Gölü’nden alınan bazı örnekler “mükemmel” olarak değerlendirilse de, yıl içinde “yetersiz” olarak sınıflandırılan örnekler de tespit edildi. Bu durum, ülkenin en önemli doğal su kaynaklarında bile kalite sürekliliğinin sağlanamadığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, yetersiz atık su arıtımı, zayıf denetim mekanizmaları ve yerel yönetimlerin sorumluluk eksikliğinin su kalitesini olumsuz etkilediğini vurguluyor. Nehir ve yeraltı sularına arıtılmamış atık su deşarjı ise ekosistem ve halk sağlığı açısından risk oluşturmaya devam ediyor. Genel tablo, Makedonya’da suya erişimin yaygın olmasına rağmen, suyun korunması ve sürdürülebilir yönetimi konusunda ciddi yapısal eksiklikler bulunduğunu gösteriyor.