Dünya piyasalarında gıda fiyatları yeniden yükselişte

FAO'ya göre küresel gıda fiyatları eylülde yüzde 1,5 arttı. Buğday, mısır ve şeker fiyatlarında belirgin yükseliş kaydedildi.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) küresel ölçekte ticareti yapılan temel gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarını takip eden Gıda Fiyat Endeksi, Eylül 2026'da bir önceki aya göre yüzde 1,5, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 5,8 arttı. FAO tarafından açıklanan verilere göre endeks, Eylül ayında ortalama 136 puan olarak gerçekleşti. FAO Başekonomisti Maximo Torero, ticarette yaşanan aksaklıkların iklim kaynaklı şoklarla birleşerek enerji, taşımacılık ve temel gıda ürünleri üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Torero, Hürmüz Boğazı ve Karadeniz'deki ticaret kesintilerinin küresel gıda fiyatları üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti. Buğday ve mısır fiyatlarında artış Dünya buğday fiyatları, Karadeniz bölgesindeki lojistik kısıtlamalar ve Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde ekim öncesinde yaşanan kurak hava koşullarının etkisiyle ağustos ayına göre yüzde 6,3 yükseldi. Mısır fiyatları da ABD'deki rekolte beklentilerine ilişkin endişeler, Brezilya'da ihracat arzının azalması ve Karadeniz'deki ticaret kesintileri nedeniyle yüzde 5,6 arttı. Bitkisel yağ fiyatları endeksi ise yüzde 0,9 yükseldi. Artışta, küresel ithalat talebinin güçlü seyretmesi ve Güneydoğu Asya'da kuru hava koşullarının üretim beklentileri üzerindeki etkisine ilişkin endişeler etkili oldu. Et ve süt ürünlerinde farklı seyir FAO'nun et fiyatları endeksi yüzde 1,1 geriledi. Domuz ve kanatlı eti fiyatları, ihracat stoklarının yüksek olması nedeniyle düşerken, Brezilya menşeli sığır eti ihracat fiyatları ABD'den gelen güçlü ithalat talebinin etkisiyle yükseldi. Süt ürünleri fiyat endeksi ise yüzde 0,1 geriledi. Peynir fiyatlarındaki düşüş, süt tozu fiyatlarındaki artışı büyük ölçüde dengelerken, tereyağı fiyatlarında sınırlı değişim görüldü. Şeker fiyatları ise ağustosa göre yüzde 6,1 arttı. FAO, artışta 2026/27 sezonunda küresel şeker arzının azalacağı beklentisinin etkili olduğunu bildirdi. Şeker fiyatlarını etkileyen faktörler arasında Tayland'da üretimin azalacağı beklentisi, Hindistan'da yağışların normalin altında seyretmesine ilişkin endişeler, El Niño'nun güçlenmesi, Brezilya'nın orta-güney bölgelerindeki yoğun yağışlar ve Avrupa Birliği'nde şeker pancarı ekim alanlarının daralması gösterildi. Kuzey Makedonya'nın gıda ürünlerinde yüksek oranda ithalata bağımlı olması nedeniyle küresel fiyat hareketlerinin ülke içindeki gıda arzı ve fiyatları açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.