Beceti uyardı: Emekli maaşı artışı lineer yoldan çıkmalı, endekslemeye dönülmeli

Beceti, demografik dengenin ve fonun sürdürülebilirliğinin sağlanması için yapısal reformlara ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Kuzey Makedonya Maliye Konseyi Başkanı ve akademisyen Abdulmenaf Beceti, emekli maaşlarına yönelik lineer artış uygulamasının sona ermesi gerektiğini ve yasalarla düzenlenen sistematik artış veya endeksleme yöntemine dönülmesi çağrısında bulundu. "Triling" programına konuşan Beceti, "Bu yıl, şimdiye kadarki doğrusal emekli maaşı artışlarının bir sonucu olarak, emekli maaşlarının zamanında ödenmesi için merkezi bütçeden Emeklilik ve Malullük Sigortası Fonu'na (PIOM) yaklaşık bir milyar avro transfer yapıldı. Doğrusal artış devam etmemeli, yasalarla düzenlendiği şekilde sistemik artışa, yani endekslemeye dönülmelidir" dedi. Emeklilik Yaşında Kademeli Artış Önerisi Beceti, emeklilik yaşının yükseltilmesi teklifiyle ilgili olarak, geçmişte iki öneri sunduklarını belirtti: "Birincisi, emeklilik yaşında kademeli ve 'kayan' bir artıştı – bir yılda üç ay, böylece dört yılda bir tam yıl. Fikrimiz buydu, yani birdenbire iki veya üç yıl artırmak değil. Bu arada, tüm AB üyesi ülkeler de böyle yapıyor. İkincisi, emeklilik ve malullük sigortası prim oranının yukarı yönde revize edilmesinin dengelenmesi, yani yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret edilmişti. Geçmişte prim oranının %21,5'e kadar çıktığını biliyoruz, şu anki oran ise %18,5." "Kamu Borcunda Düşüş Var, Ancak Emeklilik Fonu Sürdürülemez" Muhalefetin ve bazı ekonomistlerin, devlet hazinesinin boş olduğu ve bütçenin dipsiz bir kuyu haline geldiği yönündeki uyarı ve endişelerine değinen Beceti, bu korkuların o kadar gerçekçi olmadığını, çünkü bir-iki yıldır mali konsolidasyon sürecine girildiğini söyledi: "Kamu borcumuzun GSYİH'ya oranının %62,4 seviyesinde olduğunu hatırlarsınız, şimdi ise %60'ın altındayız. Dolayısıyla bu tür bir korku ve öngörü için alan yok. Gerçek şu ki, emeklilik fonu muazzam bir yük, gerçek şu ki bu sürdürülebilir değil ve eğilim kötüleşiyor, çünkü çalışan ve emekli oranına bakarsak, bu oran 1,7 çalışana 1 emekli, bu da emekli maaşlarının ödenmesi için yetersiz olduğu anlamına geliyor. Fonun konsolidasyona gitmesi için yavaş yavaş 2 çalışana 1 emekli oranına ulaşılmalıdır." Beceti, demografik dengenin ve fonun sürdürülebilirliğinin sağlanması için yapısal reformlara ihtiyaç olduğunu vurguladı.