Avrupa’da her 10 sigaradan biri yasa dışı: Makedonya’da oran yüzde 3,6

Avrupa Sayıştayı, AB’de tüketilen yaklaşık her 10 sigaradan birinin yasa dışı piyasadan geldiğini ve yıllık vergi kaybının yaklaşık 13 milyar avro olduğunu açıkladı. Makedonya’da ise “Filtre” Operasyonu kapsamında yaklaşık 70 milyon kaçak sigara tespit edilirken, devletin 6 milyon avrodan fazla vergi kaybettiği belirlendi.

Avrupa’da yasa dışı sigara ticareti büyürken, kara borsanın uzandığı ülkeler arasında Makedonya da yer alıyor. Avrupa Sayıştayı’nın (ECA) yeni raporuna göre, Avrupa Birliği’nde tüketilen yaklaşık her 10 sigaradan biri yasa dışı piyasadan geliyor. Yasa dışı ticaret nedeniyle AB ve üye devletlerin yıllık vergi kaybının yaklaşık 13 milyar avro olduğu tahmin ediliyor. Rapora göre yasa dışı sigara üretimi giderek AB ülkelerinin içine kayıyor. Organize suç örgütleri, üretimi hedef pazarlara yaklaştırarak tedarik zincirlerini kısaltıyor. Makedonya’da 70 milyon kaçak sigara Makedonya’daki tablo da yasa dışı tütün ticaretinin boyutunu ortaya koyuyor. Gümrük İdaresi’nin gerçekleştirdiği “Filtre” Operasyonu kapsamında yaklaşık 70 milyon sigaranın yasa dışı yollarla piyasaya sürülmesini içeren yedi organize kaçakçılık vakası ortaya çıkarıldı. Soruşturmalara göre söz konusu faaliyetler nedeniyle devletin 6 milyon avrodan fazla vergi kaybına uğradığı belirlendi. Operasyonda nakliye ve ithalat şirketlerinin yanı sıra şahısların, polis ve gümrük memurlarının da sürece dahil olduğu tespit edildi. Bu durum, yasa dışı sigara ticaretinin tedarik zincirinin farklı aşamalarına yayılan organize yapısını ortaya koydu. Makedonya’da yasa dışı sigara payı yüzde 3,6 KPMG’nin (Dünya çapında denetim, vergi ve danışmanlık hizmetleri sunan küresel bir profesyonel hizmetler ağı) 2025 yılına ilişkin Avrupa’daki yasa dışı sigara ticareti araştırmasına göre, Makedonya’da yasa dışı sigaraların toplam tüketimdeki payı yaklaşık yüzde 3,6’ya ulaştı. Bu oran 2024’e göre yaklaşık 1,3 puan arttı. Makedonya’daki oran birçok Avrupa ülkesine kıyasla daha düşük olsa da, artış eğilimi yasa dışı ticaretin ülkede büyüdüğüne işaret ediyor. “Filtre” Operasyonu’nda ortaya çıkarılan organize kaçakçılık vakalarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Makedonya’nın yasa dışı tütün ürünlerinin üretim, taşımacılık ve dağıtım zincirlerinde yer alan ağlarla mücadele etmeye devam ettiği görülüyor. AB’de koordinasyon sorunu Avrupa Sayıştayı, yasa dışı tütün ticaretiyle mücadelede ülkeler arasındaki denetim, yaptırım ve bilgi paylaşımı uygulamalarının farklılık gösterdiğine dikkat çekiyor. ECA temsilcisi Petri Sarvamaa, sorunun yasaların eksikliğinden çok koordinasyon, bilgi paylaşımı ve yaptırım süreçlerindeki boşluklardan kaynaklandığını belirterek, organize suç örgütlerine karşı ortak bir stratejiye ihtiyaç olduğunu ifade etti.