Ustrumca Ovası'nda maden tartışması yeniden alevlendi: 2040 mekânsal planı tepki çekti

Siyasi tepkiler tartışmayı daha da keskinleştirdi. SDSM planın kabul edilmesine karşı çıkacağını duyurdu ve planın geri çekilmesini talep etti; Levica ise yeni imtiyazlar ve madencilikle ilgili süreçler için moratoryum istiyor.

Ustrumca Ovası'nda eski maden sorunu yeniden gündeme geldi. Bu kez bir imtiyaz veya somut bir madencilik projesi üzerinden değil, ülkenin önümüzdeki on yıllardaki kalkınmasını belirleyecek bir belge üzerinden tartışılıyor. Ustrumca'da 2040'a kadar Mekânsal Plan Taslağı için düzenlenen kamu istişaresinde madencilik ilgi odağı oldu. Sivil toplum kuruluşları ve aktivistler, plan çözümlerinin tarım, su ve ekilebilir arazinin kilit kaynaklar arasında yer aldığı bir bölgede gelecekteki madencilik faaliyetlerine alan bıraktığı uyarısında bulundu. "Zdrava Kotlina" (Sağlıklı Ova) örgütü, belirli plan amaçlarının arazi kullanım değişikliğine ve ağır sanayi gelişimine olanak tanıyabileceği endişesiyle yeni maden olasılığına karşı çıkılması çağrısında bulundu. Tepkiler, madencilik projelerinin yıllardır sert ayrılıklara yol açtığı bir bölgeden geliyor. İlovica-Ştuka, Kazandol, Plavica, Kadica ve Luka yeniden kamuoyu gündemine girdi; ancak bu projelerin plan belgelerinde anılması, otomatik olarak maden inşaatı anlamına gelmiyor. Somut bir madencilik projesi için ek prosedürler, izinler ve yasal ile çevresel koşulların yerine getirilmesi gerekiyor. İşte tam bu noktada mekâna dair iki farklı görüş çarpışıyor. Bir yanda devletin mineral kaynaklarını ve ekonomik kalkınmayı önceden planlaması gerektiği argümanı var. Diğer yanda ise uzun vadeli mekânsal plana bir kez giren maden sahalarının, bugün henüz var olmayan gelecekteki projeler için temel oluşturabileceği endişesi bulunuyor. Siyasi tepkiler tartışmayı daha da keskinleştirdi. SDSM planın kabul edilmesine karşı çıkacağını duyurdu ve planın geri çekilmesini talep etti; Levica ise yeni imtiyazlar ve madencilikle ilgili süreçler için moratoryum istiyor. Ancak süreç henüz tamamlanmadı. Çevre ve Mekânsal Planlama Bakanlığı, önerilen çözümlerin değerlendirileceği ve vatandaşlar, kurumlar ile diğer ilgili taraflardan görüşlerin toplanacağı bölgesel kamu istişarelerine başladı. Yine de Ustrumca Ovası için soru tek bir plan belgesinden daha geniş. Bu, mekânın geleceğine dair bir ikilem: Kalkınma tarıma ve doğal kaynaklara mı dayanacak, yoksa mineral zenginlikleriyle bağlantılı sanayilere de daha fazla alan mı bırakılacak? Bu sorunun yanıtını kamu istişaresinin kendisi vermeyecek. Ancak istişare, Ustrumca Ovası'ndaki maden hikâyesinin yeni bir biçimde ortaya çıksa da henüz sona ermediğini gösteriyor.