Silyanovska-Davkova, Fransız senato heyetini kabul etti: Makedonya'nın Brüksel yolu doğal değil

Silyanovska-Davkova, Kuzey Makedonya'nın Brüksel'e giden doğal olmayan ve mantıksız derecede uzun yoluna dikkat çekti. Bu yolun Kopenhag üzerinden değil, AB üyesi komşuların başkentleri üzerinden geçtiğini ve reform niteliğinde değil, kimlik niteliğinde engeller ve koşullarla karşılaşıldığını belirtti.

Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Gordana Silyanovska-Davkova, Fransa Cumhuriyeti Senatosu'ndan bir heyeti kabul etti. Heyete, Fransa-Batı Balkanlar Dostluk Grubu Başkanı Marta de Sidrak başkanlık etti. Heyette Senatörler Arno Bazen, Alen Milon ve Lorans Aribe, danışman Giom Rendino ve Fransa'nın ülkedeki Büyükelçisi Kristof Le Rigoler de yer aldı. Cumhurbaşkanı, Fransız senatörlerin ziyaretini ve Parlamentolar Arası Dostluk Grubu'nun bölgenin AB yolundaki desteğine yönelik aktif angajmanını memnuniyetle karşıladı. Kurucu belgelerde ortaya konan ilke ve değerler ruhunda sürekli siyasi diyalog ve parlamenter işbirliğinin önemini vurguladı. Silyanovska-Davkova, Kuzey Makedonya'nın Brüksel'e giden doğal olmayan ve mantıksız derecede uzun yoluna dikkat çekti. Bu yolun Kopenhag üzerinden değil, AB üyesi komşuların başkentleri üzerinden geçtiğini ve reform niteliğinde değil, kimlik niteliğinde engeller ve koşullarla karşılaşıldığını belirtti. Cumhurbaşkanı, 1992'de Badenter Komisyonu'nun ülkenin anayasal uyumunu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Azınlıkların Korunmasına İlişkin Çerçeve Sözleşmesi ile olumlu değerlendirdiğini, 2022'de ise Venedik Komisyonu'nun Dillerin Kullanımı Yasası'na ilişkin görüşünde azınlık haklarının korunmasında Avrupa standartlarından daha yüksek standartlar tespit ettiğini hatırlattı. Cumhurbaşkanlığı kabininden yapılan açıklamaya göre Silyanovska-Davkova, Kuzey Makedonya'nın euroentegrasyon paradoksuna işaret etti: Topluluk haklarına saygı konusunda on yıla yakın olumlu yıllık raporun ardından ilk kez 2023'te, Bulgar raportör İlhan Küçük'ün raporunda, Kuzey Makedonya-Bulgaristan Tarih ve Eğitim Sorunları Komisyonu'nun Bakan Osmani ve Bakan Gençovska tarafından imzalanan ikinci tutanağı/protokolü temelinde Bulgarların ülke anayasasına dahil edilmesi gerektiği tespit edildi. Oysa Bulgaristan ile Dostluk ve İyi Komşuluk Anlaşması'nda böyle bir hüküm bulunmuyor. Cumhurbaşkanı şu soruları yöneltti: "Bir tutanak/protokol ile iki bakan ikili bir anlaşmayı 'değiştirebilir' mi? Bir tutanaktan doğan koşul Konsey Sonuçları'nın parçası haline gelebilir ve bu sorunlaştırılıp tartışılmaz mı? Bir devlet başka bir devletten anayasa değişikliği talep edebilir mi, ama AB Anlaşması'nın felsefesi, yani devletlerin ve ulusların ulusal ve kültürel kimliğine, anayasal ve siyasi yapılarına, vatandaşların bütünlüğü ve onuruna saygı hükümleri unutulabilir mi? Demokratik bir devlette milletvekilleri vatandaşları temsil edip kendi inançlarına göre oy verirken, biri anayasa değişikliklerini garanti edebilir mi?" Silyanovska-Davkova'ya göre Kuzey Makedonya Anayasası, yani 48. madde ve VIII. değişiklik, azınlık haklarını yalnızca Başlangıç kısmında sayılan topluluklar için değil, "diğerleri" için de garanti ediyor. Bulgaristan Anayasası ise 6. maddedeki ayrımcılık karşıtı hüküm dışında hiçbir garanti içermiyor; Venedik Komisyonu da 2008 tarihli görüşünde anayasa değişikliğiyle bunun yapılmasını tavsiye ediyor. Cumhurbaşkanı ayrıca Bulgaristan'ın, kendi yargıcının da bulunduğu Strazburg İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına yaklaşımı konusunu gündeme getirdi. Fransa-Batı Balkanlar Dostluk Grubu Başkanı Marta de Sidrak, ülkenin içinde bulunduğu duruma ilişkin anlayışını ifade etti ve Fransa'nın ülkenin Avrupa perspektifine desteğini teyit ederek, Batı Balkan ülkelerinin liyakat sistemi temelinde AB üyeliğini hak ettiğini vurguladı. De Sidrak, Fransa-Batı Balkanlar Dostluk Grubu'nun diyaloğu, Avrupa değerlerini ve kurucusu Robert Badenter'in mirasını yaşatmaya devam edeceğine inandığını belirtti.