Salim Kerimi: Arnavutluk 35 yılda 1,8 milyon kişilik net göç kaybı yaşadı

EUROSTAT verilerine göre Arnavutluk, son 35 yılda göç nedeniyle 1,8 milyon kişilik net nüfus kaybı yaşadı. Uzmanlar demografik risklere dikkat çekti.

Emekli diplomat ve tarihçi Salim Kadri Kerimi, Avrupa Birliği İstatistik Ofisi'nin (EUROSTAT) verilerine dayanarak yaptığı değerlendirmede, Arnavutluk'un son 35 yılda 1,8 milyon kişilik net göç kaybı verdiğini belirtti. Kerimi'nin aktardığı verilere göre, 1990-2025 yılları arasında Arnavutluk'tan ayrılanların sayısı, ülkeye geri dönenlerden yaklaşık 1,8 milyon daha fazla oldu. Böylece ülke, söz konusu dönemin tamamında negatif göç dengesi yaşadı. En yoğun göç dalgası, komünist rejimin çöküşünün ardından yaşanan siyasi ve ekonomik dönüşüm sürecinde görüldü. 1990-2001 yılları arasında net göç kaybı yaklaşık 785 bin 700 kişiye ulaştı. Bu dönemde yıllık ortalama 65 bin kişi ülkeyi terk etti. En yüksek göç kaybı ise 1991 yılında 123 bin 619 kişiyle kaydedildi. 1995, 1997 ve 1999 yıllarında da 100 binin üzerinde net göç kaybı yaşandı. Bu süreçteki kitlesel göç; ekonomik krizler, siyasi belirsizlikler ve piramit finans sisteminin çöküşüyle ilişkilendirildi. 2002-2013 döneminde göçün hızı nispeten yavaşlasa da yüksek seviyesini korudu. Bu 12 yıllık süreçte net göç kaybı yaklaşık 391 bin kişi olurken, yıllık ortalama kayıp 33 bin kişi olarak hesaplandı. Ekonomik büyüme ve siyasi istikrarın bu dönemde göçü kısmen yavaşlattığı ifade edildi. Ancak 2014-2025 yılları arasında göç yeniden hız kazandı. Bu dönemde ülkenin net göç kaybı yaklaşık 617 bin kişiye ulaşırken, yıllık ortalama kayıp 51 bin kişinin üzerine çıktı. 2020 sonrasında da olumsuz tablo devam etti. Net göç kaybı 2021 yılında 32 bin 853, 2022 yılında ise 32 bin 497 kişi olarak gerçekleşti. 2024 ve 2025 yıllarında ise sırasıyla 28 bin 836 ve 28 bin 531 kişilik net göç kaybı yaşandığı tahmin ediliyor. Kerimi, göçün Arnavutluk için yalnızca demografik değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal açıdan da ciddi sonuçlar doğurduğunu belirterek, nüfusun yaşlanması, öğrenci sayısındaki azalma, iş gücü eksikliği ve emeklilik sisteminin sürdürülebilirliği üzerindeki baskının giderek arttığını vurguladı. Batı Balkanlar genelinde göçün ortak bir sorun olduğuna dikkat çeken Kerimi, nüfusa oranla değerlendirildiğinde Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'nın bölgede göçten en fazla etkilenen ülkeler arasında yer aldığını ifade etti. Kerimi, EUROSTAT verilerinin yalnızca istatistiksel bir tablo sunmadığını, aynı zamanda uzun yıllardır yerine getirilemeyen siyasi vaatler ve kalkınma politikalarının sonuçlarına ilişkin önemli bir uyarı niteliği taşıdığını söyledi. Devletlerin vatandaşlarına güvenli yaşam, istihdam, hukuk devleti ve eşit fırsatlar sunamaması halinde insanların çözümü yurt dışında aradığını belirten Kerimi, bunun sadece Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'nın değil, tüm Batı Balkanlar'ın ortak sorunu olduğunu kaydetti. Gençlere de çağrıda bulunan Kerimi, geleceklerini yalnızca yurt dışına göç etmekte aramamaları gerektiğini belirterek, ülkelerinin sorunlarının çözümüne katkı sunmalarının önemine dikkat çekti. "İnsan nerede yaşarsa yaşasın, vatanı kök saldığı tek yerdir." ifadelerini kullanan Kerimi, gerçek başarının yalnızca siyasi kazanımlarla değil, ülkelerin kendi vatandaşlarını özellikle de genç ve nitelikli insanlarını ülkede tutabilme kapasitesiyle ölçüldüğünü sözlerine ekledi.