NOMAGAS denetim raporu: 143 milyon avro değerindeki 3 boru hattı hizmete açılamadı

Bu durumun temel nedenleri arasında, arazi kamulaştırmalarındaki çözülmemiş mülkiyet sorunları ve geçmiş dönemdeki inşaat değişiklikleri için gerekli onay süreçlerindeki uzamalar gösterildi.

Kuzey Makedonya Devlet Denetleme Kurumu (DZR), ülkenin doğalgaz dağıtım şirketi NOMAGAS'ın çalışmalarına ilişkin 2024 yılı denetim raporunu yayınladı. Raporda, 267 kilometre uzunluğunda ve 143 milyon avrodan fazla bütçe ayrılarak inşa edilen üç ana doğalgaz boru hattının, çözülemeyen mülkiyet sorunları nedeniyle hâlâ kullanıma açılamadığı tespit edildi. Denetçiler, şirketin finansal raporları ve yasal düzenlemelere uyumu hakkında olumsuz görüş bildirdi. Raporda, yatırımların büyük kısmını oluşturan bu boru hatlarının 2016-2024 döneminde tamamen inşa edilmiş olmasına rağmen devreye alınamadığı vurgulandı. Bu durumun temel nedenleri arasında, arazi kamulaştırmalarındaki çözülmemiş mülkiyet sorunları ve geçmiş dönemdeki inşaat değişiklikleri için gerekli onay süreçlerindeki uzamalar gösterildi. 30 Yıldır Kayıtsız Altyapı ve Kayıp Kredi Raporda dikkat çeken diğer bulgular şöyle: Şirkete ait, 30 yıldan eski ve düzenli belgeleri olmasına rağmen hiçbir zaman tapuya kaydedilmemiş çok sayıda tesis bulunuyor. Üsküp çevresindeki halka doğalgaz boru hattı projesi, yeni bir ulaşım arteri planlaması nedeniyle ek maliyetlere yol açabilme riski taşıyor. NOMAGAS'ın, Makedonya Postası'na verdiği 75 milyon denar tutarındaki kredinin %3'ünden azı geri ödenmiş durumda. 78 Tesiste "Hayalet" Statü Sorunu Raporda en çarpıcı tespitlerden biri de, Deve Bair-Üsküp ana hattı ve altı altyapı tesisi için tapu bulunmasına karşın, 78 adet blok istasyonu, ölçüm-düzenleme istasyonu ve arıtma istasyonu gibi yardımcı tesisin hukuki statüsünün belirsiz olması. Bu tesislerin bir kısmı 1995-2000 döneminde inşa edilmiş olsa da, tapuya kayıt işlemleri hiç yapılmamış. Ulaştırma Bakanlığı ve ilgili belediyeler önünde süren legalizasyon (kayıt altına alma) prosedürleri yıllardır sonuçlanmamış durumda. Denetim tamamlandığında, başlatılan 78 legalizasyon başvurusunun hiçbiri için olumlu bir karar alınamamıştı.