Kuzey Makedonya'da sağlık alarmı: Her ay 40 hemşire ülkeyi terk ediyor

Sağlık sistemi ciddi personel sıkıntısı yaşıyor; gerçekte ihtiyaç duyulanın yaklaşık yüzde 50 daha azı kadar hemşire var. Ülkede yaklaşık 9.200 hemşire bulunuyor, oysa sağlık kurumlarının normal işleyişi için yaklaşık iki katı gerekiyor.

Kuzey Makedonya, hemşire, sağlık teknisyeni, ebe ve diş hemşiresi açısından ciddi bir sıkıntı yaşıyor. Sorun, bu meslekler için yeterli personelin yetiştirilmemesi değil; mezun olduktan sonra büyük bir kısmının ülkeyi terk edip geleceğini Avrupa'da araması. Her ay yaklaşık 40 hemşire kamu sağlık sisteminden ayrılıyor. Bazıları Avrupa ülkelerinde daha iyi çalışma koşulları ve daha yüksek maaş ararken, bazıları özel sağlık kuruluşlarına geçiyor. Eksiklik özellikle yoğun bakım üniteleri, ameliyathaneler ve yataklı servislerde belirgin şekilde hissediliyor. Sorun yalnızca yurt dışına gidişle sınırlı değil. Bazı hemşireler özel sektöre geçiyor, bazıları ise mesleği tamamen bırakıyor. Bu nedenle mesleki özerklik, sağlıklı bir çalışma ortamı ve daha iyi çalışma koşullarının sağlanması, ülkenin hemşiresiz kalmasını önleyecek tedbirlerin zamanında alınması gerekiyor. "İşe alımlarda her zaman hak edenler işe alınmıyor" En önemli sorunlardan biri de işe alım süreçleri. Ancak sadece işe alım ilanları vermek yeterli değil; işe alımlar için bütçe ayrılması, takvimin belirlenmesi ve tam olarak kaç hemşireye ihtiyaç duyulduğunun netleştirilmesi gerekiyor. Yıllarca gönüllü çalışmış, eğitimini tamamlamış birçok kişi, işe alım fırsatı doğduğunda maalesef atlanıyor. İddialara göre bu kişilerin yerine parti desteği olan kişiler tercih ediliyor. Bu durum genç profesyonellerde öfke ve hayal kırıklığı yaratıyor, ülkeyi terk etmelerine ve bir daha dönmemelerine neden oluyor. Sağlık sistemi ciddi personel sıkıntısı yaşıyor; gerçekte ihtiyaç duyulanın yaklaşık yüzde 50 daha azı kadar hemşire var. Ülkede yaklaşık 9.200 hemşire bulunuyor, oysa sağlık kurumlarının normal işleyişi için yaklaşık iki katı gerekiyor. Bu nedenle sistemde kalan hemşireler daha uzun süre ve normal kapasitenin üzerinde bir yüklenmeyle çalışmak zorunda kalıyor. Hemşirelerin ortalama maaşı ise ülke ortalamasının altında kalıyor ve artan yaşam maliyetlerini karşılayamıyor. Almanya, İsviçre ve Hırvatistan'daki ücret ve çalışma koşulları, Kuzey Makedonya'daki sağlık çalışanları için bu ülkeleri çok daha cazip hale getiriyor. Ne yapılması gerekiyor? Hemşirelerin ayrılmasını önlemek için hemşirelik faaliyetlerine ilişkin özel bir yasa çıkarılması, mesleğin eğitim, görev tanımı ve mesleki sorumluluklar açısından düzenlenmesi gerekiyor. Bu, hemşirelerin hukuki ve mesleki statüsünün düzenlenmesini ve uzmanlıklarının tanınmasını kapsıyor. Hastanelerdeki büyük personel eksikliği göz önüne alındığında — bir hemşire sıklıkla üç çalışanın işini yapmak zorunda kalıyor — geçici sözleşmelerin süresiz iş sözleşmelerine dönüştürülmesi gerekiyor. Ayrıca işe alım kotalarının artırılması ve Üsküp, Kalkandelen ile İştip'teki tıp fakülteleriyle işbirliğinin güçlendirilmesi, yeni personel yetiştirilmesi ve bu kişilerin ülkede kalıp çalışması için koşullar yaratılması gerekiyor. Hemşireler ve doktorlar, çalışma sırasında koruma ve güvenlik sağlayacak daha iyi donanımlı hastaneler talep ediyor. Bir diğer temel talep ise hastane yönetiminin siyasetten arındırılması; kariyer ilerlemesinin parti üyeliğine değil, liyakat, deneyim ve mesleki eğitime dayanması. Ülke bu yapısal reformları hayata geçirmezse, kamu hastaneleri sağlık sistemini ayakta tutan kilit personelden yoksun kalma riski taşıyor.