Kuzey Makedonya'da online alışveriş %60'a ulaştı, gıda payı %7,6'da kaldı

Devlet İstatistik Kurumu'na göre, 2025'in ilk çeyreğinde 15-74 yaş arası nüfusun %92,1'i internet kullandı ve vatandaşların %60,3'ü son 12 ayda internet üzerinden mal veya hizmet satın aldı. Bu veriler, online alışverişin artık toplumun geniş bir kesimi tarafından benimsendiğini gösteriyor.

Kuzey Makedonya'da dijital alışveriş artık kitlesel bir alışkanlık haline geldi, ancak gıda ürünleri hâlâ fiziksel marketlerden alınıyor. Ülkedeki internet kullanıcılarının büyük çoğunluğu online alışveriş yaparken, gıda ve içecek harcamaları online alışveriş kategorileri arasında oldukça düşük bir paya sahip. Devlet İstatistik Kurumu'na göre, 2025'in ilk çeyreğinde 15-74 yaş arası nüfusun %92,1'i internet kullandı ve vatandaşların %60,3'ü son 12 ayda internet üzerinden mal veya hizmet satın aldı. Bu veriler, online alışverişin artık toplumun geniş bir kesimi tarafından benimsendiğini gösteriyor. Ancak ne satın alındığına bakıldığında tablo değişiyor. Makedonya E-Ticaret Derneği'nin "Batı Balkanlar'da E-Ticaret 2025" raporuna göre, gıda ve içecekler online alışveriş kategorileri arasında yalnızca %7,6 pay alıyor. Bu oran, giyim, ayakkabı ve moda aksesuarları gibi kategorilerin çok altında kalıyor. Ecommerce4all platformunun bölgesel karşılaştırmasında ise Kuzey Makedonya, market veya yemek kiti sağlayıcılarından online gıda ve içecek alımında analiz edilen pazarlar arasında en alt sırada yer alıyor; online alışveriş yapanların yalnızca %4,1'i bu kategoriyi tercih ediyor. Gıdada güven ve kontrol faktörü Uzmanlara göre bunun temel nedeni, gıda alışverişinde fiziksel kontrol ihtiyacı. Tüketici bir tişört veya telefon alırken ürünü fotoğraftan görebiliyor, özelliklerini karşılaştırabiliyor ve çoğu durumda iade edebiliyor. Ancak domatesin olgun olup olmadığı, etin ne kadar taze olduğu veya ekmeğin bugün mü piştiği gibi sorulara algoritmaların yanıt vermesi zor. Fiyat da önemli bir etken. Ev için beş veya on ürün alındığında teslimat maliyeti toplam hesabın önemli bir kısmını oluşturabiliyor. Market beş dakikalık yürüme mesafesindeyse, bir torba erzak için teslimat beklemek çok daha az cazip hale geliyor. Vatandaşlar online alışverişe karşı değil Vatandaşların "dijital olmayan" tüketiciler olduğu sonucuna varmak yanlış olur. Resmi veriler internetin günlük yaşama derinlemesine girdiğini gösteriyor. E-ticaret pazarı da büyüyor. AETM verilerine göre, 2025'in ilk dokuz ayında yaklaşık 21 milyon online işlem gerçekleştirildi; bu, önceki yılın aynı dönemine göre %30,2'lik bir artış anlamına geliyor. Aynı dönemde 175 yeni online satış noktası kaydedildi. Yani sorun, vatandaşların online alışveriş yapmak istememesi değil. Sorun, neyi online almaya hazır olduklarıyla ilgili. Gıda, klasik marketin son büyük kalelerinden biri olarak öne çıkıyor. Hibrit tüketici modeli En dikkat çekici sonuç, bir modelin diğerinin yerini almadığı. Hibrit bir tüketici ortaya çıkıyor. Akşam telefonundan spor ayakkabı sipariş eden, kozmetik fiyatlarını karşılaştıran ve online bilet alan aynı kişi, ertesi sabah süt, peynir, sebze ve ekmek almak için süpermarkete girebiliyor. Bu bir çelişki değil, yeni alışveriş biçimi. Dijitalleşme eski alışverişi silmedi; tüketicinin bir tıkla almayı tercih ettiği ürünler ile kendi gözüyle seçmek istediği ürünler arasında bir ayrım oluşturdu. Gıda şimdilik tam bu sınırda duruyor. %60,3'lük online alışveriş oranı internetin tüketimde ne kadar hızlı yer edindiğini gösterirken, gıda ve içecekteki %7,6'lık pay, tüm sepetin online'a taşınmasına henüz hazır olunmadığını ortaya koyuyor.