Kuzey Makedonya Savcılığı'nda personel krizi: 67 savcı eksik, iş yükü artıyor

Savcılık, 2025 yılı için yaklaşık 1,45 milyar denar bütçe talep etmesine rağmen yalnızca 885 milyon denar onaylandı. Yasada savcılık bütçesinin devlet bütçesinin yüzde 0,4'ü olması öngörülse de, uygulamada bu oranın yarısına yakını tahsis ediliyor.

Kuzey Makedonya Cumhuriyet Savcılığı, 2025 yılında sistemde öngörülen 261 savcı kadrosunun yalnızca 194'ünü doldurabildi. Yani pozisyonların yüzde 74,3'ü doldurulurken, 67 savcılık görevi boş kaldı. Yıllık raporlara göre savcı sayısı bir önceki yıla göre yüzde 9,6 artmasına rağmen, dosyaların işlenme hızında herhangi bir iyileşme kaydedilmedi. Küçük Savcılıklarda Durum Daha Vahim Berovo, Delçevo ve Sveti Nikole gibi küçük savcılıklar yıllardır başsavcısız faaliyet gösterirken, bazılarında yalnızca bir savcı görev yapıyor. Manastır Yüksek Savcılığı'nda sekiz kadrodan yalnızca ikisi dolu. İştip bölgesindeki savcılıklarda ise toplam 13 savcı eksiği bulunuyor. Koçana Temel Savcılığı'nda öngörülen altı kadrodan üçü dolu. Dosyaların Üçte Biri Beklemede 2025 yılında savcılıklar, 31.067 yetişkin şüpheli hakkında işlem yaptı. Bunlardan 20.247'si hakkında karar verilirken, 10.820 şüpheli hakkındaki dosya (yüzde 34,8) yıl sonuna taşındı. Savcılık, yüzde 65,2'lik karar oranını "yetersiz" olarak değerlendirdi. Aynı dönemde 25.615 yeni suç duyurusu alındı. Bunların 19.976'sı yetişkin, 1.124'ü çocuk, 4.515'i ise kimliği belirsiz şüpheli hakkındaydı. Önceki yıllardan devreden dosyalarla birlikte savcılıklar, toplamda 77.000'den fazla şüpheli hakkında işlem yürüttü. Vatandaşlardan Savcılığa 152 Şikayet Savcılar Konseyi'ne 2025 yılında 152 vatandaş başvurusu yapıldı. En sık şikayet konuları arasında davaların uzun sürmesi ve alınan kararlardan memnuniyetsizlik yer aldı. Konsey Başkanı Başkim Besimi, savcı ve idari personel eksikliğinin sistemin en büyük sorunu olduğunu vurguladı. Bütçe Yetersiz, İdari Personel De Kaçıyor Savcılık, 2025 yılı için yaklaşık 1,45 milyar denar bütçe talep etmesine rağmen yalnızca 885 milyon denar onaylandı. Yasada savcılık bütçesinin devlet bütçesinin yüzde 0,4'ü olması öngörülse de, uygulamada bu oranın yarısına yakını tahsis ediliyor. Ayrıca insan kaynakları, kamu alımları ve finans alanlarındaki idari personel eksikliği, kurumun mevcut bütçesini bile tam olarak kullanamamasına yol açıyor. Oranlar ve Eleştiriler Savcılık genel değerlendirmesinde, 2025 yılında görevlerin "yasal, uzman ve nispeten güncel" şekilde yerine getirildiğini belirtti. İlk derece mahkemelerinde 9.729 kişi hakkında karar verildi ve bunların yüzde 93,3'ü (9.081 kişi) mahkumiyetle sonuçlandı. Ancak raporun sunulduğu Parlamento Komisyonu toplantısında, Cumhuriyet Başsavcısı Nenad Savevski'nin "iş yoğunluğu" nedeniyle katılmaması hem iktidar hem de muhalefet tarafından eleştirildi. Milletvekilleri, seçilmiş başsavcının bizzat hesap vermesi gerektiğini vurguladı. Siyasi Tartışmalar da Gündeme Geldi Toplantıda Milletvekili Malişa Stankoviç, önceki hükümet yetkililerine yönelik neden daha fazla işlem yapılmadığını sorarken, NSDP'den Sonya Mirakovska savcılık etkinliğinin, davaların kime karşı açıldığına göre değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Komisyon, Yargı Konseyi Başkanı Aleksandar Kambovski'nin katılmaması nedeniyle Yargı Konseyi ve Yargı Bütçe Konseyi raporlarını görüşemedi. Personel ve Bütçe Sorunu Derinleşiyor Rakamlar, savcılık sisteminde hem personel hem de mali kaynak sıkıntısı olduğunu ortaya koyuyor. Ancak 2025'te savcı sayısındaki artışın iş yükünü hafifletmemesi, sorunun yalnızca kaynak eksikliğinden mi yoksa kurum içi organizasyon ve verimlilikten mi kaynaklandığı sorusunu gündeme getiriyor.