IMF'den emeklilik sistemi için reform uyarısı: Parametrik değişiklikler şart

IMF'den yapılan açıklamada, "Emeklilik sistemi, nüfusun yaşlanması, göç ve prim ödeyenlerin sayısının yavaş artması nedeniyle uzun vadeli mali baskılarla karşı karşıya. Reform yapılmazsa, emeklilikle ilgili mali baskılar zamanla artacaktır" denildi.

Devlet Denetim Kurulu'nun yeni raporuna göre, Kuzey Makedonya'daki emeklilik sistemi uzun süredir önemli ölçüde devlet bütçesinden yapılan transferlere bağımlı durumda. Prim gelirleri, emeklilik harcamalarını karşılamaya yetmiyor. Rapora göre, devlet bütçesinden yapılan transferler, Emeklilik ve Maluliyet Sigortası Fonu'nun (PİOM) toplam gelirlerinin yüzde 36,71'ini oluşturuyor. Bu durum, emekli maaşlarının düzenli ödenmesi için bütçeye olan ciddi bağımlılığı gözler önüne seriyor. Fon'un ikinci emeklilik sütununa olan borcu ise 42 milyon avro seviyesinde. Prim gelirleri artsa da harcamaları karşılamıyor 2024 yılında emeklilik prim gelirleri bir önceki yıla göre yüzde 14 artarak 71,4 milyar denara ulaştı. Ancak bu artış, aynı dönemde 90,3 milyar denara yükselen emeklilik harcamalarını karşılamaya hâlâ yetmiyor. IMF'den parametrik reform önerisi Hükümet, Uluslararası Para Fonu'ndan (IMF) ve Dünya Bankası'ndan, birinci ve ikinci emeklilik sütunlarındaki durumu, sistemin mali sürdürülebilirliğini ve demografik baskıları analiz etmelerini talep etti. IMF'den yapılan açıklamada, "Emeklilik sistemi, nüfusun yaşlanması, göç ve prim ödeyenlerin sayısının yavaş artması nedeniyle uzun vadeli mali baskılarla karşı karşıya. Reform yapılmazsa, emeklilikle ilgili mali baskılar zamanla artacaktır" denildi. IMF, hükümete parametrik reform öneriyor. Bu reform, emeklilik yaşı, prim oranları, hizmet yılı ve maaş hesaplama formüllerinde değişiklikleri içeriyor. Sistemin temel yapısı değiştirilmeden, bu parametrelerin güncellenmesi hedefleniyor. "Karar sizin, biz sadece teknik destek sağlıyoruz" IMF'den yapılan açıklamada, "Tüm siyasi kararlar yetkililerin inisiyatifindedir. Biz, talep üzerine teknik tavsiye sağlamak ve uluslararası deneyimi paylaşmak için üyelerimizin emrindeyiz" ifadeleri kullanıldı. Uluslararası finans kuruluşları uzun süredir, çalışma hayatının uzatılmasının demografik zorluklarla başa çıkmak, nüfusun yaşlanması ve fonların uzun vadeli istikrarını sağlamak için en etkili modellerden biri olduğunu vurguluyor.