Gligorov, Yunanistan’ın 100 milyon dolarlık ad değişikliği teklifini reddetti

CIA belgeleri, 1990’ların başında Makedonya’nın diplomatik manevralarını yöneten Gligorov’un kararlı tutumunu ve Yunanistan’ın ad değişikliği teklifini reddedişini ortaya koyuyor.

Kiro Gligorov, Yugoslavya geçiş döneminin en gizemli ve stratejik figürlerinden biri olarak öne çıkmaya devam ediyor. Arnavut haber ajansı INA’nın bildirdiğine göre, ABD istihbarat servisi CIA’nın arşivlerinden yakın zamanda gizliliği kaldırılan belgeler, Gligorov’un 1990’ların başında yürüttüğü dikkatli diplomatik oyunları doğruluyor. Kasım 1992 tarihli bir CIA belgesine göre, Belgrad’dan gelen yeni bir liderle eski federal Yugoslavya’dan ayrıldıktan sonra Makedonya’nın izlediği stratejik yön ayrıntılı biçimde kaydedilmiş. Bölgenin kan dökülmesine sürüklendiği dönemde, Gligorov Yunanistan’dan gelen baskılar, Belgrad’dan kaynaklanan riskler ve Arnavutlarla yaşanan etnik gerilimler arasında ustaca manevra yaptı. CIA raporlarında, Gligorov “akıllı bir reformcu” ve stratejik ayrıntılara olağanüstü hakim biri olarak tanımlanıyor. Yunanistan’ın Ad Değişikliği Teklifi Reddedildi Belgeler, Gligorov’un Makedonya’nın adını değiştirmesi şartıyla Yunanistan’dan gelen 100 milyon dolarlık ekonomik teklifi reddettiğini ortaya koyuyor. Cumhurbaşkanı, Yunanistan’ın taleplerini mantıksız buldu ve Makedonya’nın bu teklifi kabul etmeyeceğini açıkladı. Gligorov, ülkenin komşularına karşı toprak iddiası olmadığını kanıtlayarak, Avrupa Birliği’nin Yunanistan’ın veto politikasını desteklemesine karşı derin hayal kırıklığını dile getirdi. Miloseviç ve Yugoslavya Krizi Bölgesel siyasette Gligorov, Belgrad’a karşı temkinli bir tutum benimsedi. Eski Yugoslavya liderleriyle iletişimi sürdürmesine rağmen, Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Miloseviç’in onu yeni bir birlik kurmaya ikna girişimlerini reddetti. Belgeler, Gligorov’un Miloseviç’e güvenmediğini ve onu, Hırvatistan Cumhurbaşkanı Franyo Tuđman ile birlikte, kanlı Yugoslav krizinden öncelikli olarak sorumlu tuttuğunu doğruluyor. Öte yandan, egemenliği korumak amacıyla sürekli temas halinde olduğu Bosna Hersek Cumhurbaşkanı Aliya Izetbegoviç ile yakın işbirliği yaptı. İçsel Zorluklar ve Etnik Denge Büyük Arnavut etnik topluluğu ile sağcı VMRO-DPMNE partisi arasındaki gerilimler, Gligorov’un karşılaştığı en önemli iç sorunlardan biriydi. Stratejisi, kolektif haklardan ziyade vatandaşların bireysel haklarını vurgulamaya dayanıyordu. Bu yaklaşım, hükümeti duyarsızlıkla suçlamalarına rağmen ılımlı Arnavut liderler tarafından kabul edildi. Gligorov’un otoritesi, Arnavut partilerinin de katıldığı kırılgan hükümet koalisyonunun sürdürülmesinde kritik bir rol oynadı. VMRO’daki radikal akımları sınırlamak için Gligorov, bir yandan Bulgaristan ve Türkiye ile bağları güçlendirirken, diğer yandan ABD, İngiltere ve Fransa gibi büyük güçlerden siyasi destek aradı. INA’nın aktardığına göre, belgeler ayrıca Gligorov’un biyografisine de yer veriyor ve onu, on yıllarca federal Yugoslavya’da en yüksek mali ve yürütme pozisyonlarında görev yapmış bir politikacı ve teknokrat olarak tanımlıyor.