Çevre denetimlerinde Usje gerilimi: Devlet 'temiz' dedi, STK'lar verilere itiraz etti

Resmi açıklamalara, çevre örgütü Yeşil İnsani Şehir (Zelen Human Grad) tarafından sert bir yanıt geldi. Örgüt, Usje Çimento'nun 2023 yılında yapılan ölçümlerde bile kirlettiğinin tespit edildiğini, ancak neden hâlâ cezalandırılmadığını sorguladı.

Hükümet Sözcüsü Mariya Miteva, Çevre Denetim Otoritesi Başkanı İvana Ginovska ve Çevre Yönetimi Müdürü İgor Nikovski'nin katıldığı ortak basın toplantısında, 2025 yılı çevre denetimleri ve hava kalitesi çalışmalarına dair veriler açıklandı. Resmi Rakamlar: Yoğun Denetim, Yüzlerce Tespit Çevre Denetim Otoritesi Başkanı İvana Ginovska, 2025 yılında toplam 1700 denetim gerçekleştirildiğini açıkladı. Bu denetimler sonucunda 398 düzensizlik tespit edildi ve aynı sayıda karar verildi. Süreçte 30'u aşkın kabahat ve 4 adli dav açıldı. Ginovska, özellikle "Temiz Hava İçin Kısa Vadeli Önlemler Eylem Planı" kapsamında, A tipi entegre çevre iznine sahip tesisler üzerinde yoğunlaştıklarını belirtti. 1 Kasım'dan bu yana bu tesislerde 55'ten fazla denetim yapıldığını, 20 karar ve 3 faaliyet yasağı uygulandığını duyurdu. "Usje'de Düzensizlik Tespit Edilmedi" İddiası Toplantının dikkat çeken kısmı, Üsküp'te tartışma konusu olan Titan Usje Çimento Fabrikası'na yönelik açıklamalardı. Ginovska, 2025 yılı içinde bu tesise 2'si rutin, 4'ü ani olmak üzere toplam 6 denetim yapıldığını ve hiçbirinde düzensizlik tespit edilmediğini öne sürdü. Yetkili, denetimlerin Üsküp ve Kisela Voda çevre müfettişleri tarafından, bazılarının da anons edilmeden gerçekleştirildiğini ifade etti. Ayrıca, Çevre Bakanlığı'na ait laboratuvarla hava emisyon ölçümleri yapıldığını ve fabrikanın, izni gereği aylık emisyon raporları ile yılda iki kez bağımsız akredite laboratuvar raporu sunduğunu ekledi. STK'lar Sert Tepki Gösterdi: "Veriler Güvenilir Değil, Neden Cezalandırılmadı?" Resmi açıklamalara, çevre örgütü Yeşil İnsani Şehir (Zelen Human Grad) tarafından sert bir yanıt geldi. Örgüt, Usje Çimento'nun 2023 yılında yapılan ölçümlerde bile kirlettiğinin tespit edildiğini, ancak neden hâlâ cezalandırılmadığını sorguladı. STK'nın başlıca itirazları şöyle: Eksik Veri: 2023'teki bir denetimde, döner fırın numara 3 için 10 saatlik ölçüm verisinin eksik olduğu, buna rağmen kirliliğin "izin verilen sınırlar içinde" kabul edildiği iddia edildi. Veri Güvenirliği: Fabrikanın gönderdiği aylık raporlarda, günlük raporda görülebilecek anormalliklerin tespit edilemediği öne sürüldü. Şeffaflık Eksikliği: Usje'nin 10 bacasından gelen sürekli izleme verilerinin neden halka açık bir şekilde gerçek zamanlı yayınlanmadığı soruldu. Cezasızlık Kültürü: Yıllardır büyük ölçüm eksiklikleri tespit edilen Usje ve diğer sanayi tesisleri için neden adli işlem başlatılmadığı ve bunun bir "zaman aşımı stratejisi" olup olmadığı sorgulandı. Örgüt, izin koşullarının fabrikayı, izin verilen kirlilik değerlerinin aşılması durumunda derhal yetkili makamları bilgilendirmekle yükümlü kıldığını, Usje'nin 2023'te bu yükümlülüğü yerine getirmediğini ve böylece halk sağlığını riske attığını savundu.