BİRN: Sırbistan, Kuzey Makedonya'da Vuçiç'i destekleyen üç derneğe en az 111.700 avro aktardı

Para, Sırbistan Dışişleri Bakanlığı'na bağlı Diaspora İdaresi aracılığıyla, ağırlıklı olarak kültür, Ortodoks inancı, Kiril alfabesinin korunması ve Sırp kimliğiyle ilgili projeler için dağıtıldı.

Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı'nın (BİRN) araştırmasına göre, Sırbistan devlet kurumlarından Kuzey Makedonya'daki üç derneğe en az 111.700 avro aktarıldı. Bu derneklerin temsilcileri, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç'i ve iktidardaki Sırp İlerleme Partisi'ni (SNS) açıkça destekliyor. Para, Sırbistan Dışişleri Bakanlığı'na bağlı Diaspora İdaresi aracılığıyla, ağırlıklı olarak kültür, Ortodoks inancı, Kiril alfabesinin korunması ve Sırp kimliğiyle ilgili projeler için dağıtıldı. Yararlanıcılar arasında, 23 Mayıs'ta Vuçiç'e destek amacıyla bir miting düzenleyen Kumanovo merkezli "Barış, Birlik, İstikrar" derneği de bulunuyor. Mitinge Makedon ve Sırp bayrakları taşıyan yüzlerce kişi katıldı; katılımcılar arasında SNS'nin "Sırbistan Kazanıyor" sloganlı tişörtlerini giyenler de vardı. Dernek başkanı Maya Denkovska o dönemde, mitingin amacının Vuçiç'e barış, birlik, istikrar ve birlik yolunda dayanma gücü vermek olduğunu açıklamıştı. Araştırmaya göre, mitingden yalnızca 38 gün önce dernek, Sırbistan Diaspora İdaresi'nden Ortodoks dini projeler için 3.400 avro almıştı. Birkaç hafta sonra ise Kiril alfabesinin korunması için 2.500 avro daha verildi. BİRN, aynı derneğin geçen yıl nisan ayında Kumanova'dan Belgrad'a SNS'nin parti mitingine giden vatandaşlar için ücretsiz otobüs ve sandviç organize ettiğini belirtiyor. Araştırmaya göre dernek daha önce de Kuzey Makedonya'dan Vuçiç'in partisinin mitinglerine katılım için seyahatler düzenlemişti. Denkovska, sağlık sorunlarını gerekçe göstererek BİRN ile görüşmeyi reddetti. Kuzey Makedonya'daki söz konusu üç dernek arasında en büyük meblağı, 2023'ten bu yana 84.500 avro ile Sırp Kültür Merkezi – Üsküp aldı. BİRN'e göre merkezin başkanı Vasilka Kitanoviç, sosyal medyada düzenli olarak SNS ile ilgili içerikler paylaşıyor. Kitanoviç de yorum taleplerine yanıt vermedi. Bir diğer yararlanıcı, 2023'ten bu yana 21.300 avro alan Kuzey Makedonya'daki Sırplar Birliği – Manastır. Araştırmaya göre birliğin başkanı Zoran Jugiç, Sırbistan'daki öğrenci protestolarını ve seçim gözlem örgütü CRTA'yı açıkça eleştiriyor; ayrıca Srebrenica soykırımını inkâr eden içerikler paylaştı. Jugiç, fonların siyasi amaçlarla kullanıldığını reddetti. BİRN'e konuşan Jugiç, "Bunlar yalnızca kültür, folklor, tarihi tarihlerin anılması, spor etkinlikleri ve benzeri faaliyetlerle ilgili projeler – siyasi gelişmelerle ilgisi olmayan aktiviteler" dedi. Araştırma Sırbistan ve Bosna-Hersek'teki kuruluşları da kapsıyor. BİRN'e göre Sırbistan Diaspora İdaresi son üç yılda, temsilcileri SNS'yi açıkça tanıtan, Rusya yanlısı söylemler yayan veya aşırı sağcı görüşleri savunan üç ülkedeki kuruluşlara en az 250.000 avro dağıttı. BİRN, dağıtılan fonların tamamının doğrudan parti faaliyetleri için harcandığını tespit etmedi; ancak devlet finansmanı ile bazı dernek temsilcilerinin verdiği kamuoyu önündeki siyasi destek arasındaki bağlantıya dikkat çekiyor. Sırbistan Dışişleri Bakanlığı ve Diaspora İdaresi yorum taleplerine yanıt vermedi.