ABD ile İran arasındaki 14 maddelik mutabakat metni ortaya çıktı

ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir fon oluşturmayı taahhüt ediyor.

Amerikalı üst düzey yetkililer, birkaç gün süren gizliliğin ardından İran ile imzalanan mutabakat zaptının detaylarını açıkladı. İran ise savaşı sona erdiren anlaşmanın, Başkan Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalanabileceğini ima etti. Böyle bir tören, 1980 yılında Tahran'daki ABD Büyükelçiliği rehine krizi nedeniyle diplomatik ilişkilerini kesen iki ülke için büyük bir adım teşkil edecek. İran, Cuma günü İsviçre'de yapılması planlanan resmi imza töreni öncesinde taslak metni henüz kamuoyuyla paylaşmadı. Yetkililere göre, 14 maddelik taslak anlaşma, İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumuna yönelik yeni bir asgari standart müdahale prosedürünün yanı sıra Lübnan'ın toprak bütünlüğünü garanti altına alan hükümler içeriyor. Buna karşılık ABD, İran'a yönelik bazı geniş kapsamlı yaptırımlarda hafifletmeye gidecek ancak tamamen kaldırmayacak. İran, bu çerçevede yeniden serbestçe petrol satabilecek. Hürmüz Boğazı'nda 60 Günlük Serbest Geçiş Anlaşma ile Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 60 gün süreyle ücretsiz geçiş güvence altına alınıyor ve gelecekte geçiş ücreti ihtimali de tamamen dışlanmıyor. Anlaşmanın büyük bir kısmı, savaş öncesindeki statükonun geri getirilmesini öngörüyor. Bu kapsamda düşmanlıkların durdurulması ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılması yer alıyor. Ayrıca Lübnan'daki çatışmaların sona erdirilmesi de planlanıyor; bu, anlaşmanın en hassas maddelerinden biri olarak öne çıkıyor. Zira İsrail, Lübnan'ın büyük bölümlerini işgal etmeye ve savunmaya devam edeceğinde ısrar ediyor. İran ise anlaşmaya göre İsrail'in geri çekilmesi gerektiğini belirtirken, sızdırılan versiyonlarda herhangi bir geri çekilme şartından bahsedilmiyor. İran'a 300 Milyar Dolarlık Yeniden Yapılanma Fonu ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir fon oluşturmayı taahhüt ediyor. Pakistanlı yetkililere göre, yaptırımların tamamen kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gibi İran'a yönelik bazı tavizler aşamalı olarak hayata geçirilecek ve nükleer müzakerelerdeki ilerlemeye bağlanacak. Anlaşma kapsamında İran, nükleer silah geliştirmeyeceğine dair taahhütte bulunacak. Savaşı sona erdirecek nihai anlaşma ise önümüzdeki 60 gün içinde yürütülecek müzakerelerle şekillenecek.