26 bin denar maaş alan işçi, Kalkandelen-Üsküp bileti için 6.500 denar ödüyor

Her gün işe, okula veya diğer yükümlülüklerine ulaşmak için şehirler arasında seyahat eden vatandaşlar, artan ulaşım maliyetlerine tepki gösterdi. Kalkandelen-Üsküp hattında aylık biletin 5.500 denardan 6.500 denara çıkarılmasıyla, 26.000 denar maaş alan bir işçinin gelirinin dörtte birinin yalnızca ulaşıma gittiğine dikkat çekildi.

Şehirlerarası ulaşım kullanan vatandaşlar ve işçiler, ulaşım fiyatlarının aile bütçeleri üzerinde ciddi yük oluşturduğunu belirterek medyaya, kurumlara ve kamuoyuna açık mektup gönderdi. Mektupta, 1 Eylül 2026 itibarıyla Kalkandelen-Üsküp hattında aylık bilet ücretinin 5.500 denardan 6.500 denara çıkarıldığı belirtilerek, artışın aylık 1.000, yıllık ise 12.000 denarlık ek maliyet oluşturduğu ifade edildi. Buna göre yalnızca işe gidip gelmenin yıllık maliyeti 78.000 denara ulaşıyor. 26.000 denar maaş alan bir işçi açısından 6.500 denarlık aylık bilet, maaşın yüzde 25’inin ulaşıma ayrılması anlamına geliyor. “Kalkandelen tek örnek değil” Mektupta Kumanova-Üsküp ve Gostivar-Üsküp hatlarındaki fiyatlara da dikkat çekildi. Kumanova-Üsküp hattında aylık bilet 6.000 denar olurken, Gostivar-Üsküp hattında 8.000 denara ulaşıyor. Bu da yıllık 96.000 denarlık ulaşım maliyeti anlamına geliyor. Vatandaşlar ayrıca benzer mesafelerdeki fiyat farklılıklarının da açıklanmasını istiyor. Yaklaşık 35 kilometrelik Üsküp-Katlanovo hattında aylık bilet 1.600 denarken, yaklaşık 40 kilometrelik Kalkandelen-Üsküp hattında ücret 6.500 denar. Aradaki fark aylık 4.900, yıllık ise 58.800 denar. Mektupta, Üsküp-Katlanovo güzergahında şehir içi toplu taşıma alternatifinin bulunmasına karşın Kalkandelen-Üsküp yolcularının büyük ölçüde özel şehirlerarası taşımacılığa bağımlı olduğu vurgulandı. Kurumlardan inceleme talebi Mektuba imza atan vatandaşlar, ulaşım fiyatlarının hangi ekonomik kriterlere göre belirlendiğinin açıklanmasını, son zamların işletmecilerin gerçek maliyet artışlarıyla örtüşüp örtüşmediğinin incelenmesini ve fiyatların yasallığının denetlenmesini talep etti. Mektupta ayrıca, Üsküp dışında yaşayan milletvekillerine yakıt ve geçiş ücretleri için yapılan ödemelere de dikkat çekildi. Özgür Avrupa Radyosu verilerine göre, 28 Mayıs 2024 ile 30 Haziran 2025 tarihleri arasında 65 milletvekiline bu amaçla 18,6 milyon denar ödendiği belirtildi. Mektubun yazarları, bu örneği milletvekillerine yönelik bir eleştiri olarak değil, sıradan işçilerin gerçek ulaşım maliyetlerinin de dikkate alındığı adil bir sistemin gerekliliğini vurgulamak amacıyla gündeme getirdiklerini ifade etti. Yüksek ulaşım maliyetlerinin vatandaşları çalıştıkları veya eğitim gördükleri yerlere taşınmak zorunda bıraktığı belirtilen mektupta, sübvansiyonlu ve aile biletleri de dahil olmak üzere daha uygun fiyatlı şehirlerarası toplu taşıma hizmeti çağrısı yapıldı. Ayrıca, işçilerin ulaşım masraflarının geri ödenmesine ilişkin sistemin, çalıştıkları yerin dışında yaşayanların gerçek maliyetleriyle uyumlu hale getirilmesi istendi. Mektup, medyaya yönelik “Sizden önceden yolcuların tarafını tutmanızı istemiyoruz. Sizden soruyu sormanızı istiyoruz” çağrısıyla devam etti. Taleplerinin özünü ise şu sözlerle özetlediler: “Çalışmak veya okumak için Üsküp'e taşınmak zorunda kaldığımız bir ülke mi istiyoruz? Taşınmak istemiyoruz. Çalışabilmek ve okuyabilmek istiyoruz.”