Şeffaflıkta sorun sürüyor: Kurumlar kamu bilgisi taleplerine zamanında yanıt vermiyor

Kamu Bilgisine Serbest Erişim Hakkını Koruma Ajansı, yasanın kabulünün 20. yılında kamu kurumlarının bilgi taleplerine yanıt verme sürecindeki sorunlara dikkat çekti. Yürütme organlarında erişilebilirlik göstergelerinin yalnızca yüzde 48,79’u karşılanırken, 2026 ölçümünde 81 yerel yönetim biriminden sadece 50’si yasal süre içinde yanıt verdi.

Kuzey Makedonya’da Kamu Bilgisine Serbest Erişim Yasası’nın kabulünün üzerinden 20 yıl geçmesine rağmen, kurumların bilgi taleplerine zamanında yanıt vermemesi sorun olmaya devam ediyor. Kamu Bilgisine Serbest Erişim Hakkını Koruma Ajansı, yasanın 20. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, kurumların bölgedeki en uzun yasal süre olan 20 gün içinde dahi taleplere sıklıkla yanıt vermediğini belirtti. Metamorphosis Vakfı’nın Açıklık Endeksi verilerine göre yürütme organları erişilebilirlik göstergelerinin yüzde 48,79’unu karşıladı. Bu oran önceki ölçümde yüzde 54,18’di. Belediyelerde oran yüzde 33,6 2026 ölçümünde belediyeler erişilebilirlik göstergelerinin yalnızca yüzde 33,6’sını karşıladı. 81 yerel yönetim biriminden sadece 50’si, yani yüzde 61,7’si, bilgi taleplerine yasal süre içinde yanıt verdi. Geçen yıl bu sayı 62 belediyeydi. Metamorphosis Program Direktörü Dançe Danilovska-Baydevska, kurumların vatandaşlardan talep beklemek yerine kamu kaynakları, sözleşmeler ve alınan kararlarla ilgili bilgileri proaktif olarak yayımlaması gerektiğini söyledi. Kamu Bilgisine Serbest Erişim Hakkını Koruma Ajansı Direktörü Petar Gajdov ise bu yıl çoğunluğu vatandaşlar ve sivil toplum kuruluşlarından gelen 334 itiraz başvurusu aldıklarını açıkladı. Gajdov, kurumların bilgi talebi gelmesini beklemek yerine bilgileri internet sitelerinde yayımlaması gerektiğini vurguladı. İsveç’in Üsküp Büyükelçisi Ola Sahlström ve İsviçre’nin Üsküp Büyükelçisi Christoph Sommer de şeffaflık ve kamu bilgisine erişimin demokratik süreçler açısından önemine dikkat çekti.