İş gücü paradoksu: 90 bin işsiz, şirketler yabancı işçi arıyor

Kuzey Makedonya’da 90 bin işsiz bulunurken şirketler yabancı işçi getiriyor. Göç, düşük ücret ve nitelik uyumsuzluğu iş gücü paradoksunu büyütüyor.

Kuzey Makedonya’da iş gücü piyasasındaki çelişki dikkat çekiyor. Ülkede on binlerce kişi iş ararken şirketler, işçi açığını Bangladeş, Nepal, Türkiye ve Hindistan’dan gelen çalışanlarla kapatmaya çalışıyor. 2026’nın ikinci çeyreğinde ülkede 90 bin 20 işsiz bulunurken, açık iş pozisyonlarının oranı yüzde 2,17 oldu. Birkaç ay önce ilan edilen açık pozisyonların sayısı 10 bini aşarken, ankete katılan işverenlerin yüzde 60’tan fazlası yeni çalışanlara ihtiyaç duyduğunu bildirdi. İş gücü açığının en fazla hissedildiği sektörler arasında imalat, ticaret, inşaat, konaklama ve turizm öne çıkıyor. 14 bin 498 yeni çalışana ihtiyaç var İstihdam Kurumu tarafından yapılan araştırmaya göre özel sektör 2026 yılında 14 bin 498 yeni çalışan istihdam etmeyi bekliyor. Bu kadroların 5 bin 328’i imalat sanayisinde, 2 bin 342’si ticarette, 1.437’si inşaatta ve 958’i konaklama ve yiyecek hizmetlerinde bulunuyor. Uzmanlara göre söz konusu tablo yalnızca iş gücü eksikliğine değil, işverenlerin sunduğu ücret ve çalışma koşulları ile iş arayanların beklentileri arasındaki uyumsuzluğa da işaret ediyor. Yabancı işçi sayısı artıyor İstihdam Kurumunun verilerine göre 1 Ocak-19 Ağustos 2026 döneminde yabancı işçiler için 1.837 Bangladeş, 1.257 Türkiye, 787 Nepal, 323 Hindistan ve 46 Pakistan kaynaklı çalışma görüşü verildi. Yabancı iş gücüne özellikle inşaat, imalat, konaklama ve ticaret sektörlerinde ihtiyaç duyuluyor. Yabancı işçilerin ülkeye gelmesinin tek başına sorun olmadığı, ancak Makedonya vatandaşlarının yurt dışına gitmesi nedeniyle oluşan boşlukların yabancı çalışanlarla doldurulmasının iş gücü piyasasındaki yapısal sorunları gündeme getirdiği belirtiliyor. Sorunun bir boyutu da göç Dünya Bankası verilerine göre yaklaşık 700 bin Makedonya doğumlu kişi ülke dışında yaşıyor. Bu rakam, ülkenin mevcut nüfusunun yaklaşık yüzde 35’ine denk geliyor. Dünya Bankası, göç, nüfusun yaşlanması ve kaliteli iş imkanlarının yetersizliğinin ülkenin yerli iş gücünü azalttığına dikkat çekiyor. IMF de Makedonya’dan göçün önemli ölçüde Avrupa ülkelerindeki daha yüksek ücretler ve daha iyi iş imkanlarından kaynaklandığını, özellikle gençlerin yurt dışına yöneldiğini belirtiyor. 722 bin kişi iş gücünün dışında 2026’nın ikinci çeyreğinde 15 yaş üzerindeki nüfus yaklaşık 1,52 milyon olarak hesaplandı. Bunların 798 bin 718’i iş gücüne dahil olurken, 722 bin 275 kişi ekonomik olarak aktif değildi. Bu grubun içinde emekliler, öğrenciler ve çalışması beklenmeyen diğer kişiler bulunuyor. Ancak veriler, iş gücüne dahil edilebilecek önemli bir potansiyelin de bulunduğuna işaret ediyor. 15-64 yaş grubunda iş gücüne katılım oranı erkeklerde yüzde 77,8, kadınlarda yüzde 56 olarak kaydedildi. 15-29 yaş grubunda ise aktif nüfusun oranı yüzde 45,3 seviyesinde kaldı. İşsizlerin eğitim profili de dikkat çekiyor Haziran ayında İstihdam Kurumuna kayıtlı aktif iş arayanların yüzde 58’i eğitim almamış veya yalnızca ilköğretim düzeyinde, yüzde 25’i ise ortaöğretim mezunlarından oluştu. Bu nedenle ülkedeki 90 bin işsizin tamamının mevcut açık pozisyonları hemen doldurabilecek durumda olmadığı belirtiliyor. Eğitim, mesleki yeterlilik, ikamet yeri, ücret ve çalışma koşulları arasındaki uyumsuzluk, iş gücü arzı ile talebinin buluşmasını zorlaştırıyor. Bu tablo, eğitim ve yeniden mesleki eğitim programlarının işverenlerin ihtiyaç duyduğu profillerle ne ölçüde örtüştüğü sorusunu da gündeme getiriyor. Nüfus azalıyor, iş gücü baskısı artıyor Makedonya’nın nüfusu da uzun süredir azalma ve yaşlanma baskısıyla karşı karşıya. Devlet İstatistik Kurumu, 2025 sonunda ülke nüfusunun yaklaşık 1,82 milyon olduğunu tahmin ediyor. 2026’nın ikinci çeyreğinde doğal nüfus artışı da 1.005 kişiyle negatif gerçekleşti. IMF, nüfus ve çalışma çağındaki nüfustaki azalmanın 2030 yılına kadar ülkenin potansiyel ekonomik büyümesini yıllık yaklaşık 0,5 puan azaltabileceğini öngörüyor. Bu nedenle yabancı işçilerin ülkeye gelişinin geçici bir uygulamadan ziyade Makedonya iş gücü piyasasının kalıcı unsurlarından biri haline gelmesi bekleniyor. Uzmanların tartıştığı temel konu ise yalnızca yabancı işçi ihtiyacı değil; ülkedeki çalışanların nasıl tutulacağı, iş gücüne dahil olmayan nüfusun nasıl sisteme kazandırılacağı ve eğitim ile istihdam arasındaki uyumsuzluğun nasıl giderileceği. Makedonya açısından temel soru böylece “Neden yabancı işçi getiriyoruz?”dan çok “Yerli iş gücümüz neden ülkeden ayrılıyor ve kalanların ne kadarı iş gücüne dahil edilemiyor?” sorusuna dönüşüyor.