Halil Abdullah: “Bu barakalar görevini tamamladı, acilen yeni mekân şart”

Bit Pazarına bitişik, Alaca Camii’nin arkasında bir eski barakada… Üsküp’ün kalbinde, yılların yorgunluğunu taşıyan bu mekânda çocukların kahkahası, halk oyunlarının ritmi ve Türk bayraklarının gölgesinde büyüyen bir kültür mirası var.

Yeni Yol Kültür ve Güzel Sanatlar Derneği, 1968’den bu yana imkânsızlıkların ortasında ayakta kalmayı başarmış bir çınar. Bugün ise yangın korkusuyla yıpranmış barakaların içinde, geleceğin sanatçılarını yetiştiriyor. Bir yanda mekân ve kostüm sorunları, diğer yanda Şengül Hamamı projesiyle doğan umut… Yeni Yol, yalnızca bir dernek değil; halkın belleği, çocukların sahnesi, kültürün nefesi. Yeniden Birlik haber sitesi olarak bir akşam Yeni Yol Kültür ve Güzel Sanatlar Derneği’nin provasına konuk oluyoruz. Barakaya yaklaştığımızda dışarıdaki duvarlarda dalgalanan Türk bayrakları sizi karşılıyor. İçeride ise çocukların sesi ve farklı melodilerle dolu bir atmosfer yükseliyor. Akşam saatlerinde küçük salonda yaklaşık 80 çocuk üç gruba ayrılmış, folklorun ritmiyle geleceğe hazırlanıyor. Haftada dört gün, saat 19’da başlayan provalar kültürün en canlı nefesini taşıyor. “Yeni yol benim evim gibi” Dernek Başkanı Halil Abdullah, mekânın kendisi için taşıdığı anlamı şu sözlerle dile getiriyor: “Bu mekân ilk önce benim bütün ailem… Rahmetli babamdan, amcalarımdan hepsi bu dernekte büyümüş, şarkı söylemiş, uzun yıllar çalışmış. Dolayısıyla buraya gelince hem kendi evim gibi. Ben de 36-37 yıldır bu dernekte üyeyim. Burada büyüdüm.” Duvarlarda asılı fotoğraflar, Üsküp’ün kültür hayatına iz bırakmış isimleri hatırlatıyor: Rahmetli Behiç Abi, Cengiz (İbrahim) Abi, Perihan (Tuna) Abla, Fahri Ali, İlhami Emin… Hepsinin izi bu dernekte yaşıyor. Halil Abdullah, bu mirası bir sorumluluk olarak gördüğünü vurguluyor: “Biz de onlara layık olmaya çalışıyoruz. Dolayısıyla bu derneği bir nevi miras olarak kabul ediyorum. Benden sonra gelecek daha genç bir arkadaşa teslim edilecek. Bu devir teslim gidiyor. İnşallah Yeni Yol yüzüncü yaşını da görür.” Mekân, mekân, mekân… Yeni Yol Kültür ve Güzel Sanatlar Derneği’nin yıllardır süren en büyük sıkıntısı, mekân sorunu. Halil Abdullah, bu konuyu şu sözlerle dile getiriyor: “Yeni Yol Derneği 1968’den bu yana bu barakalarda çalışıyor. Artık bu barakalar görevini bitirdi, süresi bitti. Allah korusun bir yangın olur, bir çatı düşer. Çok zor bir mekânda çalışıyoruz. Bazı aileler de bundan dolayı çocuklarını göndermeme kararı alıyorlar. Onlara da saygım sonsuz.” Dernek yönetimi, çözümün ancak yerel yöneticilerle sağlanabileceğini düşünüyor. Abdullah, seçimlerde bir belediye başkan adayına destek verdiklerini ve tek taleplerinin yeni bir mekân olduğunu vurguluyor: “Bu Şengül Hamamı projesi kendilerinin programlarında olduğu için, gerçekleştirince size tahsis ederiz denildi. Bu yüzden seçimlerde onu destekledik. Bazıları siyasete niye giriyorsunuz diyorlar ama biz siyasete girmiyoruz. Siyaset mecburi kılıyor bizim bazı şeyleri kazanmamız için.” Umudun her zaman var olduğunu belirten Abdullah, en büyük hayalini şu sözlerle ifade ediyor: “Allah izin verirse ömrüm yeterse, ilk yapabileceğim en büyük eserim Yeni Yol’a yeni bir mekân kazandırmak olacak. Bu nasıl olacak, kimin yardımıyla olacak, onu ileriki günlerde göreceğiz. Ama olmazsa olmazımız yeni bir mekândır.” Rekor destek, Proje bazlı çalışmalar Yeni Yol Derneği’nin mekân sorunu dışında en çok gündeme gelen konulardan biri, kurumlarla yürütülen iş birlikleri. Halil Abdullah, bu yıl alınan destekleri şöyle özetliyor: “Şu anda bu yıl rekor bir seviyede hem Kültür Bakanlığı’ndan, hem Azınlıklar Bakanlığı’ndan, hem de Üsküp Büyükşehir’den maddi destek aldık. Tabi bu proje bazında. Bazıları diyor ki ‘maddi destek aldınız, paralar nerede?’ Halbuki proje bazında olduğu için o projeleri gerçekleştiriyorsunuz. Dolayısıyla o paralar orada harcanıyor.” Dernek yönetimi, bu desteklerin yalnızca proje üretildiğinde sağlandığını vurguluyor. Abdullah, bunun aynı zamanda derneğin çalışma disiplinini güçlendirdiğini belirtiyor: “En azından çalışmamız için bu yegâne fırsatları biz proje üreterek yakalıyoruz. Dolayısıyla bu yıl 1.200.000 denar civarında destek aldık ki bu rekor bir seviyede. Böyle büyük bir meblağı alan herhangi bir Türk derneği yok Makedonya’da.” Çok kültürlü sahnede Türk Bayrağıyla Yeni Yol Derneği’nin tiyatro, folklor, müzik ve çocuk etkinlikleri gibi geniş bir faaliyet alanı, Makedonya Türk toplumunda farklı bir karşılık buluyor. Halil Abdullah, toplumdan gelen geri dönüşleri şöyle anlatıyor: “Programlarımızı genelde çok etnik yapıda gerçekleşen konserlerde sergiliyoruz. Makedonlar ve Arnavutlar buna çok daha fazla saygı gösteriyor.” Dernek, bu konserlerde Türk bayrağıyla sahneye çıkarak yalnızca kendi topluluğunu değil, Türkiye’yi de temsil ediyor: “Bizi bir nevi Türkiye gibi görüyorlar. Biz Makedon ve Arnavut programlarına katılırken Türk bayrağı ile katılıyoruz. Türkleri temsil ediyoruz. Ve onların inanın Türklerden fazla saygısı var Yeni Yol’a.” Çocukların gelişimi için halk dansları Yeni Yol Derneği, Tefeyyüz, Petar Zdravkovski Penko ve diğer okullarla düzenli görüşmeler yaparak çocukları kültür-sanat faaliyetlerine dahil etmeye çalışıyor. Halil Abdullah, bu ilişkilerin güçlü olduğunu ancak farklı bir sorunla karşı karşıya olduklarını belirtiyor: “Görüşmelerimiz var, çok iyi ilişkilerimiz var. Bütün bu okullarla zaten beraber görüşüyoruz, devamlı görüşüyoruz. Sorun şurada: şu anda çocuklar çok fazla kültür sanata rağbet göstermiyor. Bunun sebepleri internet, telefon.” Dernek yönetimi, halk danslarının yalnızca kültürel bir etkinlik değil, aynı zamanda çocukların fiziksel gelişimi için bir fırsat olduğunu vurguluyor: “Nasıl ki futbol oynarsan, hentbol oynarsan, basketbol oynarsan vücut gelişiyor, kaslar gelişiyor. Halk danslarıyla da aynı zamanda bir fizik kültür dersi olarak ebeveynlerimizin bilmeleri lazım. Çocuklarının gelişimi için, telefonlarda oturmamaları için çok iyi bir fırsat aslında Yeni Yol.” Her şeye rağmen derneğe katılan çocuklar var ve sayı giderek artıyor. Abdullah, 2025 yılında devlet bütçelerinden rekor seviyede destek aldıkları gibi, çocuk katılımında da rekor bir seviyeye ulaştıklarını ifade ediyor: “Şu anda diyebilirim ki nasıl ki 2025’te rekor bir seviyede devlet bütçelerinden faydalandık, rekor bir seviyede de çocuklarımız var.” Ebeveynlere mesaj: Kültür ve arkadaşlık için “Yeni Yol” Yeni Yol Derneği’nin en büyük hedeflerinden biri, çocukları kültür ve sanatla buluşturmak. Ancak dernek yönetimine göre bu noktada ebeveynlerin ilgisi belirleyici. Halil Abdullah, Türk ailelerin bu konuda yeterince duyarlı olmadığını dile getiriyor: “Maalesef bizim Türk ebeveynleri bu konularda biraz duyarsız. Makedon ve Arnavutlara nazaran bizim ebeveynlerimiz çok rahatına düşkün. Çünkü çocuklarını getirip burada 2 saat beklemeleri lazım. Dolayısıyla gelenler var, yok değil ama çoğu bundan kaçmak için çocuğunu yönlendirmiyor.” Buna rağmen Abdullah, hem çocuklara hem de ebeveynlere güçlü bir mesaj gönderiyor: “Yeni Yol’a gelsinler; hem çocuk gelişimini görsünler, hem arkadaşlık edinsinler. Şu anda 2-3 okuldan çocuklarımız var. Bu çocuklar burada tanışıyor, arkadaşlık kuruyor. Ve dışarıda belki kendi okulundaki arkadaşından da daha yakın arkadaşlar oluyor.” Dernek, çocukların yalnızca kültürel gelişimini değil, aynı zamanda sosyal bağlarını da güçlendirmeyi amaçlıyor. Turneler ve geziler bu bağların en önemli parçası: “Beraber turnelere gidiyoruz, Türkiye’ye gidiyoruz. Ohri, Kırçova, Valandova, Prizren gibi gezilerden çok daha güçlü arkadaşlık bağları kuruluyor. O yüzden sadece gelişim için değil, hem kültüre hizmet hem arkadaşlığa önem veriliyor.” İş dünyasından destek ve çocukların devamlılığı Yeni Yol Derneği’nin karşılaştığı bir diğer zorluk ise iş dünyasından gelen desteklerin sürekliliği. Halil Abdullah, bu konuda yaşanan sıkıntıyı şöyle dile getiriyor: “Maalesef bizde sadece çocukları olanlar destek veriyor. Çocukları dernekten çıkınca arada bulasın. Öyle bir sorunumuz var.” Dernek, çocukların katılımında da benzer bir sorunla karşı karşıya. Küçük yaşlarda büyük bir ilgiyle başlayan süreç, lise dönemine gelindiğinde farklı yönelimlere kayıyor: “Çocuklarımız küçük yaşlarda geliyor, çalışıyor. Lise başladı mı ondan sonra çocuklar da yavaş yavaş başka yollara, yani başka kurslara, başka derslere kayıyor.” Bu nedenle Yeni Yol, her dönem yeni takviyelerle çocukları derneğe kazandırmak zorunda kalıyor. Abdullah, bu döngünün derneğin en büyük mücadelelerinden biri olduğunu vurguluyor: “Dolayısıyla hep devamlı yeni yeni takviyeler bulmak zorundayız.” Halkın derneği: Yeni Yol Yeni Yol Kültür ve Güzel Sanatlar Derneği’nin akşam provasına konuk olduğumuzda, Halil Abdullah derneğin ruhunu şu sözlerle özetliyor: “Şu anda sizin portalınızın çok güzel ismi var. Yeniden Birlik. Birlik gazetesi kapandı, ondan sonra ah vah çektik niye kapandı diye. Bugün bu Yeni Yol var, 77-78 yıldır ayakta. Yarın öbür gün kapanırsa yine 10 sene sonra ‘Yeniden Yeni Yol Derneği’ kurulmasın.” Derneğin kendisine ait olmadığını, bir miras değil halkın ortak değeri olduğunu vurguluyor: “Bu dernek benim değil. Babadan miras kalmadı. Bu dernek Halkın Derneği. Kurucuları, ismini dahi hatırlayamadığımız kurucularımız var. Dolayısıyla hep beraber tüm Üsküp halkı derneğimize sahip çıksın.” Halil Abdullah, çağrısını net bir şekilde dile getiriyor: “Hem çocuklarını getirsin, hem destek olsun. Gelsin idareci olsun Yeni Yol’da. Yönetime girsin, çalışsın. Hiçbir sıkıntı yok. Yeter ki biz hem kültürümüzü hem derneğimizi ayakta tutalım.” Bugün çocukların kahkahalarıyla, yarın yeni mekân umuduyla… Yeni Yol, halkın derneği olarak kök salmaya devam ediyor.                                                     Hüsamettin GİNA