Bankalar vatandaşın cebine göz dikti: Komisyonlarda peş peşe artış

Devlet, kayıt dışı ekonomiyi azaltmak için kartla ödemeyi teşvik ediyor. Ancak her kartlı işlemin arkasında bankalar, kart kuruluşları ve tüccarlar arasında karmaşık bir ücret sistemi bulunuyor.

Devlet, marketlerdeki fiyat artışlarına karşı harekete geçerken, tüccarları toplantılara çağırırken, denetimler başlatırken ve marjların sınırlandırılmasını tartışırken, bankacılık komisyonları sessiz sedasız artıyor. Son birkaç ayda vatandaşlar, geçmiş yıllara kıyasla çok daha fazla banka tarife değişikliği bildirimi aldı. Aynı dönemde ülkenin en büyük bankaları, 2026 yılının ilk yarısında da yüksek kâr elde etmeye devam etti. "Marketlere Sert Uyarı, Bankalara Sessizlik" Ekonomi analisti Pavle Gacov, konuyu sosyal medya hesabından gündeme taşıdı. Gacov, market fiyatlarıyla banka komisyonları arasında çarpıcı bir karşılaştırma yaptı: "Fiyatlar değişiyor ve artıyor, bankacılık hizmetlerinin fiyatları yani komisyonlar da artıyor. Aradaki fark şu: Marketlerde kurumlar çok daha sert tepki verirken, bankalarda neredeyse hiç tepki yok. Marjlar dondurulmuyor, kapsamlı denetimler yapılmıyor, bankalara sosyal sorumluluk çağrısı yapılmıyor. Oysa bu maliyetleri neredeyse tüm vatandaşlar ve şirketler ödüyor." Merkez Bankası da artan bankacılık komisyonlarına yakın zamanda tepki gösterdi. Trayko Slaveski, bankaların gelirlerinin istikrarlı olduğunu belirterek bu dönemde ücret artışlarının uygun olmadığını ifade etti. Ayrıca, bazı temel bankacılık hizmetlerinin ücretsiz olmasını sağlayacak yasal düzenleme üzerinde görüşmelerin sürdüğünü açıkladı. "Fatura Ödemeye 30 Denar Zam, Yıllık Tasarruf Erdi" Bankacılık komisyonları artık sadece fatura ödemeleriyle sınırlı değil. Vatandaşlar, cari ve döviz hesaplarının işletim ücreti, dijital hizmetler, diğer bankaların ATM'lerinden nakit çekme, uluslararası transferler, kredi kartları ve daha birçok hizmet için ücret ödüyor. Bazı bankalarda gişeden fatura ödeme ücretleri de arttı. Bir emekli, VECER gazetesine yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Elektrik, su, doğalgaz faturalarını nakit ödemek için komisyon 90 denardan 120 denara çıkarıldı. İlk bakışta sadece 30 denar gibi görünüyor. Ama her ay birden fazla fatura ödeyen biri için, özellikle biz emekliler için bu ek maliyet yıllık olarak önemli bir yük haline geliyor." Kartsız Ödeme Teşviki, Komisyonlar Engel Oluyor Devlet, kayıt dışı ekonomiyi azaltmak için kartla ödemeyi teşvik ediyor. Ancak her kartlı işlemin arkasında bankalar, kart kuruluşları ve tüccarlar arasında karmaşık bir ücret sistemi bulunuyor. Analist Gacov, daha ileri bir adım öneriyor: Kartla ödemenin mali faturalaştırmayla teknik olarak bağlanması. "Fikir basit: Her ödemede ödeme dekontu ile mali fatura birbirinden ayrılamaz olsun. Tüccar POS cihazı bulundurmak zorundaysa, kartla ödeme önceden kesilmiş bir mali faturaya bağlanabilir. Dekontta, ödemenin yapıldığı mali faturaların numarası da belirtilir. Bu çözüm, ciro üzerinde ek kontrol sağlar ve gelirlerin bir kısmının gizlenmesinin önüne geçer." Bu durumda kart, sadece nakit ödeme aracı değil, aynı zamanda kayıtlı ticaretin takip sisteminin bir parçası haline gelir. Devlet için daha iyi kontrol ve daha yüksek vergi tahsilatı, vatandaşlar ve tüccarlar için ise daha fazla şeffaflık anlamına gelir. "Bankalar da Kazanmalı Ama Faturalar Ortada" Vatandaşlar sosyal medyada bankaların kâr etmesine kimsenin itiraz etmediğini, ancak devlet market fiyatlarını analiz ederken bankacılık komisyonlarını da analiz etmesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle de vatandaşların kolayca kaçınamayacağı hizmetler söz konusu olduğunda. Bankalar üzerinden vatandaşlar maaş veya emekli maaşlarını alıyor, kredi kartı, tüketici kredisi, konut kredisi, otomatik ödeme talimatları, döviz hesapları ve bir dizi bağlantılı hizmet kullanıyor. Vatandaşlardan Tepki: "Her Ödemenin Bir Bedeli Var" Konu, vatandaşlar arasında da geniş yankı uyandırdı. Kimileri daha fazla şeffaflık ve bankacılık maliyetlerinin denetlenmesini isterken, kimileri çözümün daha fazla rekabet ve banka değiştirme kolaylığı olduğunu savunuyor. Bazıları ise blokzincir tabanlı merkezi olmayan sistemler gibi tamamen yeni finansal hizmet modelleri öneriyor. Vatandaşların tepkisi ise şu sözlerle özetleniyor: "Marketlerdeki fiyatlar için hesap sorulduğu gibi, bankacılık komisyonlarının neden arttığı ve vatandaşların bu ücret karşılığında yeterli hizmet alıp almadığı konusunda da hesap sorulmalı. Çünkü her ödemenin bir bedeli varsa, vatandaş tam olarak ne kadar ödediğini ve neden ödediğini bilme hakkına sahiptir." Fiyatlar artıyor, komisyonlar artıyor ve bankacılık hizmetlerinden kaçış yok. Bu nedenle bu kalemler, hane halkı bütçesinde önemli bir yer tutmaya başladı ve ciddi analiz ile kurumsal tartışma konusu haline geldi.