Ekonomistlerden ortak çağrı: Rasyonel, uzman temelli ve sürdürülebilir çözümler şart

Uzmanlar, krizin hızlı bir şekilde sona ermeyeceğini değerlendirerek, “mevcut son petrol krizinin enflasyonu artırma potansiyelinin üç kat daha yüksek olduğu” uyarısında bulundu. Bu nedenle, akaryakıt özel tüketim vergilerinin düşürülmesi, rekabet otoritesinin ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gibi acil önlemler çağrısı yapıldı.

Kuzey Makedonya, artan enflasyonist baskılar ve 2022 krizinden daha güçlü bir petrol şokuyla karşı karşıya. Uzmanlar, acil ve daha kararlı önlemlerin alınması gerektiği konusunda uyarıyor. Bu mesaj, “Piyasanın ve Devletin Sınırlı Kaynakların Yönetimindeki Rolü – Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Örneği” başlıklı bugünkü yuvarlak masa toplantısında verildi. Akademisyenler, profesörler ve ekonomi alanındaki uzmanlar, mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Makedonya Ekonomistler Birliği Başkanı Borçe Trenovski, ülkenin ekonomi politikalarının oluşturulmasında sistematik bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Trenovski, “Ekonomi bilimi akademik çevrelerin içinde kapalı kalmamalı, kamu politikalarının oluşturulmasında aktif bir denetleyici ve ortak olmalıdır” diyerek, “akademik camia, iş dünyası, kurumlar ve uygulayıcıların devletin çıkarları doğrultusunda aynı masada buluşacağı düzenli yuvarlak masa toplantıları ve sektörel tartışmalar geleneğinin” inşa edileceğini söyledi. Tartışmaların odağında ekonominin yapısal zayıflıkları da yer aldı: beyin göçü, kayıt dışı ekonomi, düşük verimlilik, yapısal işsizlik ve enerji bağımlılığı. Bu sorunlara yönelik “rasyonel, uzman temelli ve sürdürülebilir çözümler” gerektiğinin altı çizildi. Uzmanlar, krizin hızlı bir şekilde sona ermeyeceğini değerlendirerek, “mevcut son petrol krizinin enflasyonu artırma potansiyelinin üç kat daha yüksek olduğu” uyarısında bulundu. Bu nedenle, akaryakıt özel tüketim vergilerinin düşürülmesi, rekabet otoritesinin ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gibi acil önlemler çağrısı yapıldı. Akademisyen Taki Fiti, devletin akaryakıt piyasasına daha aktif müdahale etmesi gerektiğini belirtti. Fiti, “Böyle bir durumda üretim maliyetleri ve fiyatlar artıyor, ancak dünyada rekabet kurumları bu artışın ne kadar haklı olduğunu denetliyor” diyerek, kriz koşullarında “bütçede tasarrufa gidilmesi, bütçenin revize edilmesi ve tüm verimsiz harcamaların azami ölçüde kısılması gerektiğini” sözlerine ekledi. Profesör Vanço Uzunov, enflasyonun artık uzun vadeli bir karakter kazandığını ve doğrudan yaşam standardını düşürdüğünü değerlendirdi. Uzunov, “En savunmasız vatandaş grupları şimdiden yoksullaştı… Hükümet, savunmasız gruplara aktardığı kaynakları artıracak önlemler almak zorunda kalacak” dedi ve önlemlerin seçici olması gerektiğini vurguladı. Trenovski ise küresel piyasalardaki belirsizliğin ekonomik planlamayı zorlaştırdığı konusunda uyardı. “Şu an için henüz önemli bir değişim yok… ancak kriz orta vadede devam ederse, büyüme de olumsuz etkilenecek” diye konuştu. Trenovski, petrol fiyatlarının olası bir şekilde varil başına 150 doların üzerine çıkmasının ekonomik büyümeyi 0,3 ila 1 puan azaltabileceğini belirtti. Yuvarlak masa toplantısı, Makedonya Bilim ve Sanat Akademisi bünyesindeki “Ksente Bogoev” Stratejik Araştırmalar Merkezi, İktisat Fakültesi – Üsküp ve Makedonya Ekonomistler Birliği iş birliğiyle düzenlendi.