Erol Rizaov: Yargıya müdahale demokrasi için tehlike

Gazeteci ve yazar Erol Rizaov, Mickoski’nin yargıya müdahale ettiğini savundu. Saveski üzerinden siyasi baskı uyarısı yaptı; bunun demokrasi ve hukuk devleti için risk olduğunu belirtti.

Gazeteci ve yazar Erol Rizaov, kaleme aldığı son yazısında Başbakan Hristijan Mickoski’nin yargıya yönelik açıklamalarını sert ifadelerle eleştirerek, ülkede hukuk devleti ilkesinin ciddi bir sınavdan geçtiğini savundu. Rizaov, özellikle yeni başsavcı Nenad Saveski’nin göreve gelişi sonrası yapılan açıklamaların, yargının bağımsızlığı açısından kaygı verici olduğunu belirtti. Rizaov’a göre, Başbakan Mickoski’nin kamuoyuna açık şekilde savcılığın nasıl hareket etmesi gerektiğine dair mesajlar vermesi, kuvvetler ayrılığı ilkesine açık bir müdahale niteliği taşıyor. Yazıda, bu yaklaşımın yalnızca yargı kurumlarını baskı altına almakla kalmayıp, aynı zamanda toplumda adalet sistemine olan güveni de zedelediği ifade edildi. “Seçici adalet” eleştirisi Makalenin önemli bölümlerinden biri, önceki hükümet dönemine yönelik soruşturmalarla ilgili. Rizaov, SDSM ve DUI iktidarındaki yedi yıllık sürecin hedef alınmasının, siyasi hesaplaşma izlenimi yarattığını savundu. Bu durumun “seçici adalet” algısını güçlendirdiğini vurgulayan yazar, hukuk sisteminin yalnızca belirli siyasi aktörlere yönelmesinin tehlikeli bir emsal oluşturduğunu dile getirdi. Rizaov, buna karşılık Nikola Gruevski dönemine ilişkin tartışmaların ya geri plana itildiğini ya da “manipüle edilmiş” şekilde sunulduğunu iddia etti. Yazıda, geçmişte yaşanan olayların bugünkü siyasi ihtiyaçlara göre yeniden yorumlandığı görüşü öne çıktı. Yargı sistemi ve baskı iddiaları Yazıda ayrıca, yargı organlarının siyasi baskı altında olup olmadığına dair tartışmalara da geniş yer verildi. Rizaov, savcılar üzerindeki dolaylı ya da doğrudan etkilerin arttığını öne sürerek, bazı kararların bu baskı ortamında alındığı izleniminin oluştuğunu belirtti. Özellikle savcıların geçmişte yaptıkları “siyasi baskı” açıklamalarına rağmen bu iddiaların yeterince araştırılmadığına dikkat çekildi. Bu çerçevede, savcılık kurumundaki atamalar ve görev değişikliklerinin de tartışmalı olduğu ifade edilirken, bazı önemli soruşturmalarda görevli isimlerin değiştirilmesinin kamuoyunda soru işaretlerine yol açtığı vurgulandı. Demokrasi ve hukuk devleti vurgusu Rizaov, değerlendirmesinde akademik görüşlere de yer vererek, Evgeni Dimitrov’un yıllar önce ortaya koyduğu “hukukun üstünlüğü ancak demokrasi içinde anlam kazanır” tezini hatırlattı. Bu bağlamda, demokratik denetim mekanizmalarının zayıflaması halinde hukuk sisteminin baskı aracına dönüşebileceği uyarısı yapıldı. Yazıda, popülizm, milliyetçilik ve güçlü lider söyleminin, demokratik kurumları zayıflatma riski taşıdığı belirtilerek, bu eğilimin yalnızca ülke içinde değil, küresel ölçekte de yaygınlaştığına dikkat çekildi. “Otoriterleşme riski” uyarısı Rizaov’un yazısının genelinde en güçlü vurgu, ülkenin otoriter bir yönetime kayma ihtimali oldu. Yazar, yargının siyasallaşmasının devam etmesi halinde, hukuk devletinin “şeklen var ama işlevsiz” bir yapıya dönüşebileceğini ifade etti. Toplumda “güçlü lider” beklentisinin arttığını ancak bunun beraberinde özgürlüklerin kısıtlanması riskini getirdiğini belirten Rizaov, sert yönetim anlayışının başlangıçta destek bulsa bile uzun vadede herkes için tehdit oluşturabileceğini kaydetti. Rizaov’a göre, hukukun üstünlüğü ile demokrasi birbirinden ayrı düşünülemez. Yargının bağımsızlığına yönelik her türlü müdahale, yalnızca bugünü değil, ülkenin geleceğini de doğrudan etkileyen bir kırılma noktası anlamına geliyor.