Kuzey Makedonya tekstil atığı yönetiminde AB standartlarının çok gerisinde

Analiz, AB'nin tekstil atığını giderek döngüsel ekonomi politikalarının bir parçası olarak ele aldığını, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve depolama alanlarına giden atık miktarının azaltılmasına odaklandığını belirtiyor. Kuzey Makedonya'da ise tekstil atıklarının kamu politikalarının marjinalinde kaldığı ve atık yönetiminde hâlâ eski modelin hakim olduğu ifade ediliyor.

AB'nin "AB'ye Doğru Eko-Diyalog" projesi kapsamında geliştirilen bir analiz, Kuzey Makedonya'nın sürdürülebilir tekstil atığı yönetim sisteminden uzak olduğunu ortaya koydu. Avrupa Birliği'nde kişi başına yıllık ortalama 15 kilogram tekstil atığı üretilirken, Kuzey Makedonya'da yeniden kullanım oranı yüzde 5'in altında kalıyor, geri dönüşüm ise neredeyse hiç yok. Analize göre, AB'de üretilen tekstil atığının yüzde 38'i yeniden kullanılırken, yüzde 22'si geri dönüştürülüyor. Önemli bir kısım ise hâlâ depolama veya yakma yoluyla bertaraf ediliyor. Kuzey Makedonya'da ise tekstil atıklarına yönelik organize bir sistem bulunmuyor. "Yılda 35 Bin Ton Atık, Sadece 6.500 Tonu Toplanıyor" Analiz, ülkede yılda yaklaşık 35 bin ton tekstil atığı oluştuğunu, ancak bunun yalnızca 6 bin 500 tonunun toplanabildiğini gösteriyor. Uzmanlar, sorunun büyük bir kısmının organize sistemin dışında kaldığını ve ülkenin döngüsel ekonomiye geçişte Avrupa standartlarına ulaşmaktan çok uzak olduğunu vurguluyor. Altyapı ve Farkındalık Eksikliği Araştırma, Kuzey Makedonya'nın tekstil atıklarının ayrıştırılması, toplanması ve işlenmesi için yeterli altyapıya sahip olmadığını ortaya koyuyor. Kurumlar arası koordinasyon eksikliği ve kamuoyunda tekstilin yalnızca atık değil, aynı zamanda yeniden kullanılabilecek veya geri dönüştürülebilecek bir kaynak olduğu bilincinin yetersizliği de sorunun temel nedenleri arasında gösteriliyor. AB'de Döngüsel Ekonomi Vurgusu, Kuzey Makedonya'da Sistem Boşluğu Analiz, AB'nin tekstil atığını giderek döngüsel ekonomi politikalarının bir parçası olarak ele aldığını, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve depolama alanlarına giden atık miktarının azaltılmasına odaklandığını belirtiyor. Kuzey Makedonya'da ise tekstil atıklarının kamu politikalarının marjinalinde kaldığı ve atık yönetiminde hâlâ eski modelin hakim olduğu ifade ediliyor. "Tekstil Atığı Sadece Belediye Sorunu Değil" Analizin sonuç bölümünde,Kuzey Makedonya'nın sürdürülebilir bir sistem kurabilecek potansiyele sahip olduğu ancak bunun için devlet, belediyeler, şirketler ve vatandaşların ortak hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor. Tekstil atığı sorununun artık yalnızca bir belediye meselesi olmadığı, aynı zamanda çevresel, ekonomik ve sosyal boyutları olan bir konu olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, tekstilin yeniden kullanılmadığı ve geri dönüştürülmediği sürece depolama alanları üzerindeki baskının arttığına, değerlendirilebilecek malzemelerin kaybolduğuna ve ülkenin yeni yeşil iş modelleri geliştirme fırsatını kaçırdığına dikkat çekiyor. Analizin ana mesajı ise şu şekilde özetleniyor: Kuzey Makedonya, tekstil atığını artık ikincil bir konu olarak görmek lüksüne sahip değil; AB standartlarına yaklaşmak isteyen ülke, atıkları sadece toplamaktan öte, onları ekonomiye geri kazandıracak bir sistem inşa etmek zorunda.